• Thế giới sách

Chữ quốc ngữ 130 năm thăng trầm  


Tại sao người Pháp chọn quốc ngữ, thái độ của người dân bản địa trước quyết định mang tính hành chính của Pháp trong việc bắt buộc dùng chữ quốc ngữ, sự ra đời và tác dụng của các phong trào truyền bá chữ quốc ngữ...Tất cả được tác giả hệ thống và lý giải trong tập sách này.

T.V | PHUNUONLINE.COM.VN

Chữ quốc ngữ 130 năm thăng trầm (NXB Văn hóa Văn nghệ) là công trình biên khảo của nhà báo - nhà văn Trần Nhật Vy.

Như ta đã biết, báo chí và văn học miền Nam đã có từ lúc chữ quốc ngữ mới định hình. Tuy nhiên, những tác phẩm, tác giả thuở ban đầu ấy đã bị khuất lấp trong định kiến "miền Nam không có văn học", vì thế công sức của lớp người đi trước ít được người sau biết tới. Do đó, khi viết tập sách này, tác giả hy vọng có thể "tìm lại công bằng" cho văn học Nam kỳ thời kỳ đầu, từ năm 1865 đến thập niên đầu thế kỷ XX.

Nhà báo Trần Nhật Vy đã dành nhiều thời gian, công sức để sưu tầm, nghiên cứu về sự ra đời của chữ quốc ngữ với nguồn tư liệu dồi dào và ghi nhận báo chí, văn học miền Nam phát triển qua bao thăng trầm, sóng gió như thế nào. Chính quyền thực dân Pháp đã buộc người Việt ở Nam kỳ "phải dùng chữ quốc ngữ" từ năm nào? Đọc Chữ quốc ngữ 130 năm thăng trầm, ta biết:

"Xét rằng chữ viết của tiếng An Nam bằng mẫu tự Latin ngày nay đã khá phổ thông trong các tỉnh Nam kỳ, là thứ chữ dễ học hơn chữ Nho và tiện lợi nhiều so với chữ Nho trong việc làm cho những giao dịch giữa các quan cai trị với dân bản xứ được trực tiếp hơn. Xét rằng việc dùng hợp pháp thứ chữ đó chỉ làm cho dân chúng dễ đồng hóa với chính quyền ta, và vì thế thật là một đường lối chính trị tốt nếu bắt buộc dùng nó trong các giao dịch chính thức. Tuy nhiên, xét rằng một cải cách quan trọng như thế không thể thực hiện được ngay tức khắc, và để thực hiện nó cần có sự cộng tác của những tầng lớp lãnh đạo trong dân chúng. Chiếu đề nghị của quyền giám đốc nội vụ, sau khi hội đồng tư vấn đã được hội ý kiến, nay ra nghị định:

Điều 1: kể từ ngày 1-1-1882 tất cả những văn kiện chính thức, nghị định, quyết định, sắc lệnh, phán quyết, chỉ thị...sẽ được viết, ký và công bố bằng chữ mẫu tự Latin.

Điều 2: kể từ ngày trên, không một tuyển dụng nào được thi hành, không một thăng trật nào được cho phép, trong ngạch phủ, huyện, tổng đối với bất cứ ai không ở trong tình trạng viết được chữ quốc ngữ".

Nội dung quan trọng này nằm trong nghị định ra ngày 6-4-1878 "về việc dùng tiếng An Nam bằng mẫu tự Latin" do thống đốc Nam kỳ Lafont ký.

Không dừng lại đó, tác giả còn quay ngược về năm tháng hình thành của chữ quốc ngữ thuở mới phôi thai. Qua tập sách này ta biết rằng, sáng tạo ra chữ Việt là công trình của nhiều người với mục đích ban đầu chỉ để truyền đạo. Tất nhiên, những sáng tạo của các giáo sĩ phương Tây không thể không có sự góp phần của người bản xứ.

Nhằm giúp bạn đọc có thể hình dung ra văn phong báo chí, văn học, tác giả đã trưng ra nhiều chứng cứ từ tờ Gia Định báo; hoặc một vài văn kiện bằng chữ Quốc ngữ tàng trữ tại châu Âu, truyện Thầy Lazaro Phiền in năm 1887, rồi sau đó là "truyện ta ảnh hưởng truyện Tàu và tiểu thuyết Tây phương", có thể kể đến Chồn cáo tự sự (Michel Tình - 1910), Kim thời dị sử (Biến Ngũ Nhi - 1917), Lương Hoa truyện (Nguyễn Khánh Phương 1907), Phan Yên ngoại sử (Trương Duy Toản - 1910), Truyện ông Gioan (Ngô Kim Thạch - 1916), Ai làm được (Hồ Biểu Chánh - 1912) v.v...

Có thể nói tập sách Chữ quốc ngữ 130 năm thăng trầm có nhiều tư liệu cần thiết dành cho những ai quan tâm đến văn hóa nước nhà, nhất là văn học của miền Nam đầu thế kỷ XX.

YBOOK.vn


    Hiện tại chưa có thảo luận nào về vấn đề này.
Vui lòng đăng nhập để bình luận.
  • CÁC TIN BÀI KHÁC
  • “Ai cũng cần phải trở về nhà”

    “Ai cũng cần phải trở về nhà” (29/07/2014)

    L.D | LAODONG.COM.VN

    "Nếu tôi ở trên chuyến bay đó, trong khoảnh khắc chớp nhoáng đó, tôi nghĩ mình sẽ không có nhiều việc để làm... Sự thật thì cái gì là quan trọng nhất khi chúng ta sống trên mặt đất, cái gì mà khi lên bầu trời, chúng ta cũng sẽ mang nó theo? Đó là điều mà khi sống, chúng ta cần phải có. Mọi cuộc chiến đều sẽ là quá khứ. Và ai cũng cần phải về nhà"" - Nhà văn Nguyễn Ngọc Thuần - tác giả "Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ", "Cơ bản là buồn"... suy tư về một tuần với quá nhiều tin xấu: Liên tiếp 3 vụ tai nạn máy bay đã cướp đi sinh mạng của hơn 450 con người...

    Mua sách


  • Xác phàm

    Xác phàm (29/07/2014)

    Xuân Thân | SGGP.ORG.VN

    Có khá ít những cuốn sách viết về cuộc chiến tranh biên giới phía Bắc 1979, chính vì thế Xác phàm của tác giả Nguyễn Đình Tú do NXB Trẻ vừa giới thiệu ra mắt được bạn đọc chú ý. Tuy nhiên, khác hẳn với các tác phẩm văn học khác viết về đề tài này, Xác phàm có cách tiếp cận vô cùng độc đáo về một giai đoạn lịch sử của dân tộc.

    Mua sách


  • Không chỉ là chuyến đi xa vạn dặm

    Không chỉ là chuyến đi xa vạn dặm (28/07/2014)

    Y Trang | LAODONG.COM.VN

    J. Steinbeck đã viết: "Hầu như tất cả mọi người Mỹ đều thèm khát ra đi". Đó là một sự thật gần như tuyệt đối. Mỹ - đất nước của những người nhập cư, có nhiều điều kiện và cũng quá rộng lớn cùng với tính cách đã thành gene của người Mỹ là thích đi, thay đổi chỗ ở, luôn khao khát tìm những vận hội mới cho cuộc đời. Một dân tộc không muốn đứng yên, nằm một chỗ. Yếu tính đó thật khác nhiều sắc dân khác trên thế giới.

    Mua sách