GIỚI THIỆU SÁCH

  • Tiếng Việt giàu đẹp - Đi... Trịnh Sâm Gồm các bài viết của tác giả đã đăng trên các báo. Đúng như tên gọi, nội dung cuốn sách là những nghiên cứu đặc trưng ngôn ngữ báo chí và khảo sát một số bình diện thuộc phong cách ngôn ngữ cá nhân, cũng như miêu tả, giải thích một số vấn đề thực tiễn của tiếng Việt nói chung và tiếng Việt ở một số địa phương miền Nam nói riêng, nhất là ở Nam Bộ. Hi vọng bạn đọc sẽ tìm thấy nhiều điều lý thú và bổ ích về ngôn ngữ tiếng Việt qua quyển sách này.
    ...
  • Truyện cổ Xtiêng - Phiên bản... Phan Xuân Viện (chủ biên), Nguyễn Thị... Truyện cổ Xtiêng được tuyển chọn từ trên 500 bản kê thô sơ sau khi đã được chỉnh lý, biên soạn và biên tập từ hai đợt khảo sát điền dã ở 6 huyện của tỉnh Bình Phước, nơi tập trung nhiều người Xtiêng sinh sống. Ngoài 200 truyện đặc sắc riêng của mình, người Xtiêng còn có những truyện mang nét giao thoa ảnh hưởng do vay mượn, trong quá khứ xa và gần, của các tộc người Ê Đê, Mơ Nông, Khơ Me, Việt... như các truyện Rùa và Khỉ, Hai chị em Ji Băch Ji Bay, Chuyện trạng Achơi, Người vợ khôn ngoan... Về nguồn gốc, mỗi truyện kể được sưu tầm và tuyển chọn để khảo sát đều có ghi ở cuối văn bản lai lịch của người kể chuyện nhằm tiện cho việc tra cứu xuất xứ của tác phẩm. Theo tiêu chí thể loại, số lượng, các truyện được phân thành 5 loại: Thần thoại; Truyền thuyết; Truyện cổ tích; Truyện cười; Truyện ngụ ngôn. Người Xtiêng thường kể về nguồn gốc ra đời dân tộc mình, về sự tích các vị thần, về những lễ hội, kiêng kỵ và sinh hoạt thường ngày, về tình yêu nam nữ. Những già làng và các cụ bà người Xtiêng là những người còn nhớ và thuộc nhiều vốn văn học quý giá này... Truyện cổ Xtiêng là một tác phẩm có giá trị với giới nghiên cứu liên quan.
    ...
  • Xuất khẩu lao động của Việt... Trần Thị Ái Đức, Trần Thị Kim... Xuất khẩu lao động của Việt Nam sang thị trường Trung Đông là kết quả nghiên cứu của tiến sĩ Trần Thị Ái Đức và thạc sĩ Trần Thị Kim Hiền về vấn đề xuất khẩu lao động (XKLĐ) của Việt Nam sang thị trường Trung Đông. Thị trường xem việc nhập khẩu lao động nước ngoài là chìa khóa cho hình thức toàn cầu hóa và khu vực hóa, xem đây là một trong những phương thức tái cơ cấu nền kinh tế, giúp cân đối cán cân thương mại trong nền kinh tế xuất khẩu dầu mỏ chiếm tỷ trọng lớn. Song song với việc tìm hiểu thị trường lao động Trung Đông, nghiên cứu cũng từ đó xác định nhu cầu của thị trường này, đánh giá đúng thực trạng XKLĐ của Việt Nam sang thị trường trong thời gian qua. Đồng thời xây dựng quan điểm, giải pháp nhằm đẩy mạnh XKLĐ của Việt Nam sang thị trường Trung Đông trong thời gian tới, góp phần phát triển XKLĐ của nước ta. MỤC LỤC Lời giới thiệu Chương I: Những vấn đề lý luận cơ bản về xuất khẩu lao động và đặc điểm thị trường lao động Trung Đông Chương II: Thực trạng xuất khẩu lao động Việt Nam sang thị trường Trung Đông và những vấn đề đặt ra Chương III: Quan điểm và giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu lao động Việt Nam sang thị trường Trung Đông Tài liệu tham khảo
    ...
  • Lắt léo tiếng Việt Lê Minh Quốc Tác giả sách này trình bày những nhận xét và bình luận vui về những lắt léo chữ nghĩa đa dạng, phong phú và tinh tế trong tiếng Việt. Là một ngôn ngữ đơn âm tiết, có thanh điệu lại rất nhiều từ gốc Hán nên tiếng Việt có nhiều từ đồng âm, gần âm, đồng nghĩa, gần nghĩa. Nhờ vậy những đầu óc hài hước người Việt tạo ra những cách nói lái, chơi chữ tài tình, lắt léo.
    ...
  • Người anh hùng làng Dóng Cao Huy Đỉnh Cao Huy Đỉnh không chỉ là chuyên gia lớn của nước ta về văn học Ấn Độ mà còn là nhà nghiên cứu văn học dân gian tài ba, đã có những đóng góp cho ngành khoa học này của Việt Nam, trong đó nổi bật là công trình "Người anh hùng làng Dóng". Công trình này cùng với "Tìm hiểu tiến trình văn học dân gian Việt Nam", Cao Huy Đỉnh đã đặt một cái mốc có tính phương pháp luận cho việc nghiên cứu văn học dân gian Việt Nam: tìm hiểu tác phẩm văn học dân gian trong không gian sống động thực tế của nó. Cuốn sách Người anh hùng làng Dóng là mẫu mực khi nghiên cứu về những bối cảnh và văn bản của truyền thuyết Thánh Dóng. Bộ ba tác phẩm của Cao Huy Đỉnh đã nhận được giải thưởng Hồ Chí Minh của nhà nước. Những tác phẩm sưu tầm, nghiên cứu, dịch thuật và giới thiệu của Cao Huy Đỉnh là những công trình khoa học cơ bản, có giá trị như những tham chiếu trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn, nhưng cũng hấp dẫn đại chúng ở văn phong giản dị, nhân bản.
    ...
  • Miệng thế gian Nghiêm Minh Miệng thế gian là một tập sách gồm những thành ngữ, từ ngữ dân gian và hiện đại được lưu truyền trong cuộc sống của chúng ta và phổ biến trên báo chí nước nhà hơn 50 năm qua. So với lần xuất bản trước với hơn 300 mục từ (NXB Thanh niên 2013), lần xuất bản này tác giả tập hợp, sửa chữa và bổ sung với hơn 850 mục từ, từ những từ thông dụng nhất thường gặp đến những từ, những thành ngữ chỉ còn xuất hiện trên văn bản sách báo của thời chiến tranh mà người đọc chỉ có thể gặp đâu đó trong cuộc sống. Miệng thế gian vì thế có sức nặng của một bộ sưu tập công phu mà tác giả đã dành tâm trí trong quãng đời làm báo và dạy học thực hiện trong những năm qua, ngay cả khi lâm bệnh. Đây là một tập sách bổ ích và lý thú đối với nhiều người, kể cả người đang đi học lẫn những người đã rời bỏ giảng đường, lăn lộn với cuộc mưu sinh.
    ...
  • Vẻ đẹp ngôn ngữ, vẻ đẹp... Lê Xuân Mậu Tập hợp những bài viết nghiên cứu về ngôn ngữ của nhà giáo Lê Xuân Mậu đã đăng trên các báo và tạp chí. Do đó nội dung các bài viết đề cập đến những hiện tượng ngôn ngữ, lời nói khá gần gũi trong xã hội, mang tính ứng dụng cao với những ví dụ cụ thể sinh động. Nội dung được trình bày khá dễ hiểu, giản dị, sinh động, súc tích, ít sử dụng các thuật ngữ khoa học hàn lâm. Các bài viết là những nghiên cứu, phát hiện khá lý thú về một số hiện tượng ngôn ngữ mang tính phổ quát và sức biểu cảm của ngôn ngữ nghệ thuật trong văn chương.
    ...
  • Khoa học khám phá - Mật... Simon Singh Trong hàng ngàn năm, vua chúa cũng như các tướng lĩnh đều dựa vào mạng lưới thông tin liên lạc hiệu quả để cai trị đất nước và chỉ huy quân đội của mình. Đồng thời, tất cả họ đều ý thức được những hậu quả của việc để lọt thông tin của mình vào tay đối phương, để lộ những bí mật quý giá cho các nước thù địch cũng như hậu quả của sự phản bội cung cấp thông tin sống còn cho các lực lượng đối kháng. Chính nỗi lo sợ bị kẻ thù xem trộm đã thúc đẩy sự ra đời và phát triển của mật mã: đó là những kỹ thuật nhằm che giấu, ngụy trang thông tin, khiến cho chỉ những người cần được nhận mới có thể đọc được.Mong muốn giữ bí mật đã khiến các quốc gia thiết lập những cơ quan mật mã, có nhiệm vụ đảm bảo an toàn cho thông tin liên lạc bằng việc phát minh và sử dụng những mật mã tốt nhất có thể được. Trong khi đó, những người phá mã của đối phương cũng lại cố gắng để giải mã và đánh cắp những bí mật. Người giải mã là những nhà "giả kim thuật" về ngôn ngữ, một nhóm người bí ẩn chuyên tìm cách phỏng đoán những từ ngữ có nghĩa từ những ký hiệu vô nghĩa. Lịch sử của mật mã là câu chuyện về cuộc chiến kéo dài hàng thế kỷ giữa người lập mã và người giải mã, cuộc chạy đua vũ khí trí tuệ đã có tác động rất to lớn đến tiến trình của lịch sử. Nếu là người mê đắm nghiên cứu về ngôn ngữ - "vỏ bọc" phi thường chứa đựng thông tin, Mật mã là một lựa chọn thú vị dành cho bạn. Quyển sách là một chuỗi những câu chuyện sinh động liên quan đến xung đột chính trị, bí mật quân sự, chiến tranh, kinh tế, những cuộc truy tìm kho báu... Tất cả đều có một điểm chung duy nhất: mật mã - thứ công cụ quan trọng giúp những bí mật được "ngủ yên". Toàn bộ bức tranh phát triển của thế giới mật mã đã được tác giả vẽ nên thông qua sự giằng co liên tục giữa những người tạo mã và giải mã trong suốt chiều dài của lịch sử nhân loại. Với những lời giải thích cặn kẽ bên cạnh sức hút của mỗi câu chuyện, tác giả đã giúp tháo gỡ vẻ bề ngoài bí hiểm, cao xa và khó hiểu của thế giới mật mã, bóc trần sức mạnh không tưởng của những con số và chữ cái tưởng chừng như vô nghĩa ấy.
    ...
  • Vài nét về tiểu thuyết các... Nguyễn Thị Việt Nga Văn học đô thị miền Nam 1954 - 1975 là một bộ phận "đặc biệt" của văn học dân tộc. Đặc biệt bởi lẽ đây là nền văn học đặt dưới sự kiểm soát gắt gao của đế quốc Mỹ và nguỵ quyền Sài Gòn. Theo bước chân xâm lược của Mỹ, văn hoá phương Tây, đặc biệt là văn hoá Mỹ tràn vào miền Nam. Điều đó ảnh hưởng mạnh mẽ đến văn hoá nói chung và văn học nghệ thuật nói riêng. Hoàn cảnh lịch sử xã hội và những tiền đề văn hoá có nhiều đặc biệt cộng với chính sách nô dịch văn hoá của Mỹ - nguỵ đã khiến cho văn học đô thị miền Nam 1954 - 1975 mang bộ mặt riêng, tách khỏi quỹ đạo chung của văn học kháng chiến Việt Nam. Đó là bộ phận văn học đa dạng, phức tạp, cả về nội dung tư tưởng lẫn nghệ thuật. Chính bởi sự đa dạng, phức tạp đó mà tình hình nghiên cứu văn học đô thị miền Nam 1954 - 1975 cũng không hề đơn giản. Tìm hiểu đời sống văn học miền Nam trên các phương diện từ lý luận, phê bình văn học, đến thực tế sáng tác đã có nhiều nhà nghiên cứu, phê bình văn học trước và sau 1975, cả trong Nam ngoài Bắc và người Việt ở hải ngoại đề cập đến. Những công trình nghiên cứu hoặc các bài báo về vấn đề này, với quy mô khác nhau, xuất phát từ những quan điểm không đồng nhất cùng với tính phức tạp vốn có của đối tượng nghiên cứu, bên cạnh việc đem đến cho người đọc nhiều cách tiếp cận thì cũng có những nhận xét, đánh giá rất khác nhau, trong đó có cả những quan điểm trái chiều. Tình hình trên đặt ra vấn đề cần phải tiếp tục nghiên cứu văn học đô thị miền Nam giai đoạn 1954-1975 trên mọi phương diện, nhất là ở mảng sáng tác. Tiểu thuyết là thể loại văn học chiếm ưu thế trong văn học đô thị miền Nam 1954 - 1975, và cho đến nay nó vẫn là thể loại có sức phát triển mạnh mẽ trong văn học Việt Nam nói riêng, văn học thế giới nói chung. Khái niệm tiểu thuyết với những đặc trưng thể loại cũng thay đổi theo thời đại. Tìm hiểu đặc trưng của tiểu thuyết đô thị miền Nam là tìm hiểu một bộ phận quan trọng trong tổng thể nền văn học đô thị miền Nam giai đoạn 1954 - 1975, đồng thời tìm hiểu một chặng đường phát triển của tiểu thuyết Việt Nam. Trong tình hình chung về nghiên cứu, phê bình văn học đô thị miền Nam từ 1954 1975 đã có không ít bài viết, công trình đề cập đến sự ảnh hưởng của chủ nghĩa hiện sinh đối với tác giả và sáng tác văn học cụ thể. Tuy vậy, để đánh giá một cách toàn diện, có hệ thống sự ảnh hướng của chủ nghĩa hiện sinh đối với tiểu thuyết đô thị miền Nam từ 1954 đến 1975 ở vấn đề quan niệm, biểu hiện về thân phận con người còn là vấn đề cần phải tiếp tục giải quyết. MỤC LỤCPhần 1: Bức tranh chung về đời sống xã hội và văn hóa ở đô thị miền Nam những năm 1954 - 1975 Ảnh hưởng tới phê bình văn học Ảnh hưởng tới sáng tác văn học Phần 2: Tiểu thuyết đô thị miền Nam 1954 - 1975, từ ảnh hưởng đậm nét của chủ nghĩa hiện sinh Thân phận con người Con người cô độc trong một thế giới phi lý Sự cải hóa tuyệt vọng Phần 3: Đến sự đổi mới thi pháp thể loại Cảm nhận trực giác, ngôn ngữ của dòng ý thức Phương pháp miêu tả hiện tượng luận Chất triết lý & giọng điệu đa thanh Thư mục kham khảo Tác phẩm tiểu thuyết Tài liệu tham khảo
    ...
  • Tiếng Việt giàu đẹp - Cuộc... Hoàng Tuệ Sách tập hợp những bài viết bàn về tiếng Việt của cố giáo sư Hoàng Tuệ. Tác giả đã nêu lên những cái hay, cái đẹp của ngôn ngữ nói chung và tiếng Việt nói riêng. Ngoài ra, sách còn có một loạt bài viết nêu lên những đóng góp của các nhà văn, nhà thơ lớn như: Nguyễn Trãi, Nguyễn Du, Nguyễn Đình Chiểu... đối với nền ngôn ngữ học nước nhà. Gần hơn, có phong cách ngôn ngữ Hồ Chủ tịch, cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng cùng những quan tâm trăn trở, làm sao để giữ gìn, phát triển tiếng nói dân tộc... Với ngòi bút tài hoa, kiến thức uyên thâm, tác giả diễn giải những vấn đề phức tạp một cách đơn giản, dễ đọc, dễ hiểu, khiến cho những kiến thức đó không hề khô khan như bản chất của Ngôn ngữ học. Những bài viết trong sách vô cùng thú vị và bổ ích cho những ai đang tìm hiểu, học tập và nghiên cứu tiếng Việt. MỤC LỤC Lời giới thiệu Nói chuyện ngôn ngữ học Tìm hiểu bản sắc và những đức tính của ngôn ngữ Một vài nhận thức chung quanh vấn đề gìn giữ sự trong sáng của tiếng Việt Ngôn ngữ nói với thơ văn Tín hiệu và biểu trưng Bộ óc hay chỉ là trí nhớ Chung quanh một cái từ nho nhỏ của tiếng Việt Cuộc sống ở trong từ Câu chuyện tiếp tục về nghĩa của những từ đơn tiết Một vài khía cạnh về tính dân tộc trong việc vận dụng ngôn ngữ Ngữ pháp Truyện Kiều Cống hiến của Nguyễn Trãi đối với tiếng Việt Bàn về vai trò văn hóa - xã hội của tiếng địa phương Học tập phong cách Hồ Chí Minh
    ...
  • Ngôn ngữ nhân vật - Truyện... Lê Thị Hồng Minh Xin được lược trích lời TS. Lê Thị Hồng Minh trong chương mở đầu luận văn nhan đề "Ngôn ngữ nhân vật truyện thơ Nôm bác học" để giới thiệu công trình công phu này đến với bạn đọc yêu thích nghiên cứu văn chương nói chung và các bạn sinh viên chuyên ngành Việt văn nói riêng. Truyện thơ Nôm bác học thế kỉ XVIII - XIX mang tầm vóc to lớn trong nền văn học đất Việt; trong đó phải kể đến thành tựu rực rỡ của nghệ thuật xây dựng ngôn ngữ nhân vật trong cả hai hình thức biểu hiện: đối thoại và độc thoại. Tuy tỉ lệ ngôn ngữ nhân vật chiếm phần không nhỏ trong tổng dung lượng của tác phẩm là vậy, nhưng số lượng bài viết, công trình nghiên cứu về đối tượng này lại rất ít.Qua một số tác phẩm truyện thơ Nôm bác học tiêu biểu của thời kỳ này như: Truyện Song Tinh, Truyện Kiều, Sơ kính tân trang, Truyện Hoa Tiên, Truyện Nhị độ mai, và truyện Lục Vân Tiên, luận văn đi sâu tìm hiểu những đóng góp của ngôn ngữ nhân vật trong việc xây dựng tính cách nhân vật nói riêng và trong thành tựu chung của tác phẩm nói chung.Qua đó luận văn "cố gắng xác định lại đường biên một số câu đối thoại và độc thoại của nhân vật truyện thơ Nôm bác học, bổ sung thêm một số câu mới mà các nhà làm văn bản chưa xác định, định danh cho một số dạng thức đối thoại và độc thoại của tác phẩm văn học mà các nhà ngôn ngữ chưa đề cập đến.Theo chúng tôi, việc tìm hiểu, nghiên cứu, đánh giá vai trò và những đóng góp của ngôn ngữ nhân vật cho sự thành công của tác phẩm là một việc cần thiết, không chỉ trên bình diện lí luận, phê bình mà còn có thể giúp ích cho những người sáng tác. (Lê Thị Hồng Minh, 2012, tr.1-12)Ybook.vn hân hạnh giới thiệu e-book luận văn "Ngôn ngữ nhân vật truyện thơ Nôm bác học" đến bạn đọc trong nỗ lực mở ra thêm một kênh tham khảo hữu hiệu trong hành trình truy tầm tri thức của giới học giả, nghiên cứu, sinh viên chuyên ngành và độc giả đam mê các lĩnh vực học thuật.
    ...
  • Tiếng Việt giàu đẹp - Ăn,... Trần Huiền Ân Đây là tập sách biên khảo về hoạt động của cái miệng trên khuôn mặt con người. Thông qua các hoạt động Ăn, Uống, Nói, Cười và Khóc, tác giả dẫn trích những thuật ngữ, từ ngữ, thành ngữ, tục ngữ liên quan đến các hoạt động đó của con người Việt Nam.Có thể nói đây là một công trình khá thú vị trên một số hoạt động của các miệng người ta thường ngày tưởng vô cùng đơn giản nhưng cực kỳ phong phú, đa dạng và súc tích. Từ đó ta càng hiểu hơn tại sao ông bà ta thường dạy muốn làm người bình thường, phải "học ăn, học nói, học gói, học mở". Trong 4 cái cần phải học đó, 2 cái học đã liên quan đến hoạt động của cái miệng con người rồi. MỤC LỤC Lời nói đầu Ăn Uống Nói Cười Khóc Thay lời tạm kết Gởi hương cho gió Thư mục tham khảo
    ...
  • Sổ tay từ đồng nghĩa và... Vương Bồi Khôn Khi nào sử dụng lưu luyến (líuliàn) và khi nào sử dụng quyến luyến (yiliàn)? Hay chuẩn xác (zhongquè), chính xác (jingquè) khác nhau thế nào? Đối lập với cao lớn (gaodà) là thấp bé (ăixiăo), trái với yên tĩnh (anjìng) là ồn ào (chăonào), nhưng trái với phiền muộn (fánmèn), hay hoang mang (huangzhang), cự tuyệt (jùjué) là gì? Đến với Sổ tay từ đồng nghĩa và phản nghĩa Hán - Việt bạn đọc có thể nhanh chóng tra cứu từ cần dùng nhờ cách sắp xếp khoa học theo phiên âm và việc phân chia chương mục rõ ràng thành 2 phần riêng biệt: Đồng nghĩa và Phản nghĩa.349 nhóm từ đồng nghĩa tiêu biểu và 319 nhóm từ phản nghĩa thường dùng được trình bày trong tương quan so sánh cùng hệ thống hình vẽ minh họa cụ thể sẽ giúp bạn đọc nhanh chóng phân biệt chính xác các từ, đặc biệt với những từ miêu tả phức tạp. Dễ phân biệt, dễ hiểu, dễ nhớ. Hy vọng đúng như tên gọi, tập sách sẽ là quyển sổ tay giúp bạn "gỡ rối" những tình huống khó về ngôn từ, không ngừng làm phong phú thêm vốn từ vựng và nâng cao trình độ tiếng Hán.
    ...
  • Ngôn ngữ của đối xứng Mario Livio Đối xứng thực sự là gì? Đối xứng đóng vai trò gì trong cảm nhận của con người? Mario Livio - người đã nỗ lực theo đuổi, tìm kiếm câu trả lời cho một bí ẩn suốt hai thế kỷ của nhân loại sẽ đưa chúng ta khám phá thế giới kỳ diệu của đối xứng. Từ những tấm thảm Ba Tư tới những phân tử của sự sống, từ nhà thờ Sistine tới "Lý thuyết của vạn vật", ở đâu cũng có sự hiện diện của đối xứng. Lịch sử đầy bi kịch và quanh co của ngôn ngữ đối xứng - thứ ngôn ngữ và công cụ chủ yếu để bắc cầu qua cái hố ngăn cách giữa khoa học và nghệ thuât, giữa tâm lý học và toán học - cùng những câu chuyện truyền kỳ trí tuệ đang chờ đợi bạn ngay trong cuốn sách mà bạn đang cầm trong tay - Ngôn ngữ của đối xứng. MỤC LỤC: I. Đối xứngII. Đối xứng dưới con mắt của trí nãoIII. Khi say sưa với các phương trình của bạn, đừng bao giớ quên điều nàyIV. Nhà toán học nghèo khổV. Nhà toán học lãng mạnVI. Các nhómVII. Những quy tắc của đối xứngVIII. Ai là đối xứng nhấtIX. Khúc tưởng niệm một thiên tài lãng mạn ĐOẠN TRÍCH: It is old how asymmetricalIs "symmetry"?"symmetry" is asymmetrical How old it is.Khổ thơ này không đổi nếu bạn đọc từng từ một từ cuối lên đầu, tức nó là đối xứng đối với phép đọc giật lùi. Nếu bạn xét các từ được sắp xếp giống như các hạt xếp lồng qua một sợi dây, bạn có thể xem sự đọc ngược này như là một loại phản xạ qua gương của khổ thơ trên. Khổ thơ này là không thay đổi khi được phản xạ qua gương theo nghĩa trên, tức nó là đối xứng đối với phép phản xạ qua gương như vậy. Một cách khác, nếu bạn thích nghĩ thông qua sự đọc to khổ thơ ấy lên hơn, thì cách đọc ngược sẽ tương ứng với sự nghịch đảo thời gian, nó đại khái tương tự như cho cuộn băng video quay ngược lại. Các câu có tính chất đó được gọi là thuận nghịch độc.
    ...
  • Tự vị tiếng nói miền Nam Vương Hồng Sển Trước 1995, những khi thắc mắc về những từ gốc Trung Hoa, gốc Khơ-me hay những địa danh, tôi thường đến nhà chú Vương - đó làcách tôi xưng hô với Cụ do sự cách biệt về tuổi tác và lòng kính trọng.Nay ngồi đọc lại từng trang quyển "Tự Vị Tiếng Nói Miền Nam", tôi có cảm tưởng như đang nghe chú Vương nói về các từ gốc Triều Châu: lì xì, thèo lèo, mửng...; các từ gốc Quảng Đông: hẩu, xá xíu, xiếu mại...; các từ gốc Khơ-me: bưng, nóp, bò hóc, bò ót...; và gốc Pháp: xà ích, dinh tê.Về từ "dinh tê" chẳng hạn, Cụ Vương kể rằng đó là từ nói trại động từ "rentrer" của Pháp theo lối phát âm của đồng bào miền Bắc, chỉ việc những người tản cư khi Pháp tái chiếm các đô thị sau 1945, sau thời gian sống trong vùng tự do, vì nhớ tiếc đời sống thị thành đã trở về sống ở vùng Pháp ngụy. Rồi nhân đó, Cụ sẽ kể từ "tụt tạt" là một từ nảy sinh trong thời kháng chiến, cũng ở miền Bắc, chỉ việc mấy người theo kháng chiến nhát gan, khi đối diện với binh lực đối phương thường tìm cách "tụt" xuống phía sau hay "tạt" sang bên này bên kia để tránh địch.Cách trình bày do sự liên tưởng trong lúc hứng thú khiến đôi khi Cụ không giữ đúng lối sắp xếp các mục từ thông thường trong từ điển. Sau khi kể các tư liệu về lịch sử, địa lý, dân cư... của tỉnhBà Rịa chẳng hạn, Cụ kể luôn tất cả các tỉnh Nam Bộ, từ Bạc Liêu đến Vĩnh Long theo thứ tự a,b,c, cũng với đầy đủ các chi tiết về mỗi tỉnh. Các địa danh về cù lao, cửa, núi, sông, giồng, gò... cũng được trình bày theo cách ấy.Tuy có hơi mất thời giờ trong sự tra cứu, nhưng người đọc sách nhờ giọng nói hóm hỉnh của tác giả thấy hứng thú hơn sự tiếp thu các kiến thức sâu rộng của Cụ.Và từ chỗ cảm thấy mình gần gũi với tác giả hơn, ta sẽ dễ dàng chia sẻ với Cụ những gian nan vất vả của nhà nghiên cứu đi sâu vào nhiều ngành chuyên môn (địa lý, lịch sử, ngôn ngữ, dân tộc học, phong tục học....) với một sự tận tụy không mệt mỏi vì tinh thần tôn thờ sự chính xác. Sau khi giảng giải từ "dỏ" trong địa danh "Dỏ Sa" chẳng hạn, Cụ đặt vấn đề: có phải "dỏ" đã do sự phát âm sai biến đổi thành "vỏ" trong các địa danh Vỏ Đắc, Vỏ Đắt, Vỏ Đất? Tác giả cũng đã chia sẻ cùng người đọc nhiều nỗi băn khoăn trong việc giảng giải địa danh "Giu Gia", tên nôm của huyện Phong Thạnh ngày trước nay thuộc tỉnh Sóc Trăng, chẳng hạn.Đọc "Tự Vị Tiếng Nói Miền Nam" của cụ Vương Hồng Sển, chúng ta sẽ vừa tìm được nhiều chỉ dẫn quí báu về địa danh, về tiếng nói Nam Bộ xưa và nay, vừa được thưởng thức cách kể chuyện rất duyên dáng của một cụ già vừa có hiểu biết sâu rộng về nhiều ngành chuyên môn, vừa rất từng trải trong cuộc sống. TP.Hồ Chí Minh, 15.4.1998Bùi Đức Tịnh - Giới thiệu và hiệu đính
    ...
  • Dọn vườn - Tập 2 (1990-2005) Nhiều tác giả Một tờ báo "đứng được" thường phải có vài chuyên mục để người ta tìm đọc. "Dọn Vườn" trên Văn Học, sau này thành của báo Văn Nghệ - là một chỗ như vậy. Tồn tại đã trên 50 năm, "dòng chảy nhỏ" này ăn theo dòng văn lớn, lại gạn đục khơi trong cho nó, có vẻ khiêm nhường mà xứng đáng được một vị trí quan trọng. Giàu kiến thức, giỏi văn phạm (tiếng Việt và cả tiếng nước người), tự tin, nghiêm nghị nhưng không kiêu ngạo. Hóm hỉnh, tinh quái mà chả thể nghiệt ngã quá. Chuyên mục "gây sự" với sách, báo, tạp chí, thoại sân khấu, thuyết minh phim, chú thích tranh ảnh, đài phát thanh, sau này là truyền hình. Một lao động phức tạp: nhặt nhạnh, so sánh, đối chiếu, xác định mức độ chê, cách thể hiện... Nhiều tên tuổi bị động chạm: Huyền Kiêu, Phạm Hổ, Nguyễn Ngọc Tấn, Thép Mới, cả ông kỹ chữ Nguyễn Tuân. "Văn lâm" gai góc, có một thái độ thế phải rất bạo gan. Tập sách này nhắc lại cho ta quá khứ chữ nghĩa, cho những nhận xét thú vị. Chuyên mục cũng cho thấy một thái độ làm báo hẳn là quá chỉn chu, nghiêm túc so với bây giờ. Những "tít" bắt mắt, lời bình cười chảy nước mắt. Quá trình dọn vườn cho thấy sự thay đổi của ngôn ngữ ta, dù là trong sáng tác hay truyền thông đại chúng. Văn chương trước đây thiên về tả, câu thường một mệnh đề, chữ thì tránh những "tầng nghĩa" nước đôi. Cho nên sự tồn tại của Dọn Vườn Văn Nghệ là rất cần thiết, để chỉnh đốn, khơi gạn phần nào dòng chảy chữ nghĩa đang rất chi ồ ạt. Trích lời giới thiệu cho tập sách của nhà văn Trần ChiếnTừ chuyên mục trên báo Văn Nghệ (tiền thân là Văn Học), Dọn Vườn do Nhà xuất bản Trẻ tổ chức biên soạn được chia thành 2 tập. Tập I từ năm 1961 đến 1989 nhưng có gốc gác từ chuyên mục Chữ và Nghĩa không thường kỳ năm 1955; tập II từ năm 1990 đến 2005. Văn bản được sưu tập từ phòng lưu trữ của tòa soạn báo Văn Nghệ và Thư viện Quốc gia Hà Nội.
    ...
  • Dọn vườn - Tập 1 (1955-1989) Nhiều tác giả Một tờ báo "đứng được" thường phải có vài chuyên mục để người ta tìm đọc. "Dọn Vườn" trên Văn Học, sau này thành của báo Văn Nghệ - là một chỗ như vậy. Tồn tại đã trên 50 năm, "dòng chảy nhỏ" này ăn theo dòng văn lớn, lại gạn đục khơi trong cho nó, có vẻ khiêm nhường mà xứng đáng được một vị trí quan trọng. Giàu kiến thức, giỏi văn phạm (tiếng Việt và cả tiếng nước người), tự tin, nghiêm nghị nhưng không kiêu ngạo. Hóm hỉnh, tinh quái mà chả thể nghiệt ngã quá. Chuyên mục "gây sự" với sách, báo, tạp chí, thoại sân khấu, thuyết minh phim, chú thích tranh ảnh, đài phát thanh, sau này là truyền hình. Một lao động phức tạp: nhặt nhạnh, so sánh, đối chiếu, xác định mức độ chê, cách thể hiện... Nhiều tên tuổi bị động chạm: Huyền Kiêu, Phạm Hổ, Nguyễn Ngọc Tấn, Thép Mới, cả ông kỹ chữ Nguyễn Tuân. "Văn lâm" gai góc, có một thái độ thế phải rất bạo gan. Tập sách này nhắc lại cho ta quá khứ chữ nghĩa, cho những nhận xét thú vị. Chuyên mục cũng cho thấy một thái độ làm báo hẳn là quá chỉn chu, nghiêm túc so với bây giờ. Những "tít" bắt mắt, lời bình cười chảy nước mắt. Quá trình dọn vườn cho thấy sự thay đổi của ngôn ngữ ta, dù là trong sáng tác hay truyền thông đại chúng. Văn chương trước đây thiên về tả, câu thường một mệnh đề, chữ thì tránh những "tầng nghĩa" nước đôi. Cho nên sự tồn tại của Dọn Vườn Văn Nghệ là rất cần thiết, để chỉnh đốn, khơi gạn phần nào dòng chảy chữ nghĩa đang rất chi ồ ạt. Trích lời giới thiệu cho tập sách của nhà văn Trần ChiếnTừ chuyên mục trên báo Văn Nghệ (tiền thân là Văn Học), Dọn Vườn do Nhà xuất bản Trẻ tổ chức biên soạn được chia thành 2 tập. Tập I từ năm 1961 đến 1989 nhưng có gốc gác từ chuyên mục Chữ và Nghĩa không thường kỳ năm 1955; tập II từ năm 1990 đến 2005. Văn bản được sưu tập từ phòng lưu trữ của tòa soạn báo Văn Nghệ và Thư viện Quốc gia Hà Nội.
    ...
  • Tiếng Việt giàu đẹp - Từ... Nguyễn Đức Dân Sách bàn về việc sử dụng tiếng Việt. Những lỗi cơ bản và mức độ sai khi viết câu: sai kiến thức, sai ngữ pháp, sai chính tả... Từ những ví dụ cụ thể trên báo, đài, các tác phẩm văn học, kho tàng ca dao tục ngữ, thành ngữ Việt Nam, tác giả hướng bạn đọc đến cách tiếp cận vấn đề, nhận ra những lỗi câu, đánh giá mức độ sai và tìm cách chỉnh sửa cho phù hợp. Bước đầu chính là sửa câu sai thành câu đúng. Cao hơn nữa là từ câu đúng chỉnh làm sao để được một câu hay. Những cái sai và cái hay được bàn đến rất phổ biến trong báo chí và đời sống, nhưng ít ai nhận ra vì đôi khi có những có những lỗi cố hữu trong cách sử dụng từ ngữ mà hiện nay hầu như không ai nhận ra nữa, đó là do hiện tượng "để lâu câu sai hóa... đúng". "Người khôn ăn nói nửa chừng/ Để cho kẻ dại nửa mừng nửa lo", dạng câu nửa chừng được nhắc đến trong câu trên gọi là câu mơ hồ, câu mơ hồ cũng được xem là một vũ khí lợi hại trong ngoại giao... cùng rất nhiều vấn đề thú vị và bổ ích khác nữa.
    ...
  • Một sợi rơm vàng - Tập 02 Đào Thản Một sợi rơm vàng - tập 2, tiếp nối công việc của tập trước, giới thiệu những bài viết có tính chất tìm tòi những đặc điểm, những nét đặc sắc của tiếng Việt, cung cấp nhiều kiến thức phổ thông ngôn ngữ học, với cách viết dễ đọc, dễ hiểu. Nội dung các bài viết hoàn toàn không bị gò vào chương trình tiếng Việt các cấp của nhà trường nhưng lại có tác dụng tham khảo tốt cho các môn học ấy. Bởi lẽ, chúng gắn với nhiều vấn đề thời sự của ngôn ngữ học và thực tiễn tiếng Việt.
    ...
  • Tiếng Việt giàu đẹp - Thú... Lê Trung Hoa, Hồ Lê " ‘Mèo cái' lái thành ‘mái kèo' thì dễ, song, khi nói ‘con mèo cái nằm trên mái kèo' thì đã phải đặt thành câu, tức ít nhiều đã phải dụng công." Thú chơi chữ vừa là trò chơi trí tuệ, vừa là một phương tiện chuyển tải những hàm lượng thông tin đặc biệt. Thú chơi chữ có mặt ở mọi ngôn ngữ sống. Với tư cách là trò chơi trí tuệ, nó không phân biệt đối xử với bất kì ai, từ thất học đến bác học. Thú chơi chữ không dừng lại ở trò chơi - dù là trò chơi trí tuệ - mà còn chứa một bộ phận nhằm thông báo đến người đời những cách đánh giá hiện tượng này, sự kiện kia của xã hội. Ở Việt Nam thì thú chơi chữ lại càng phong phú và đa đạng do đặc thù cấu trúc ngôn ngữ tiếng Việt là tính phân tiết (là khả năng đọc và nói từng tiếng một). Quyển sách thể hiện một phần sự giàu đẹp của tiếng Việt và một phần tâm hồn con người Việt Nam tinh tế, ý nhị, dí dỏm và yêu tiếng nói của mình.
    ...
  • Tiếng Việt giàu đẹp - Đi... Trịnh Sâm Đúng như tên gọi, nội dung Đi tìm bản sắc tiếng Việt là những nghiên cứu đặc trưng ngôn ngữ báo chí và khảo sát một số bình diện thuộc phong cách ngôn ngữ cá nhân, cũng như miêu tả, giải thích một số vấn đề thực tiễn của tiếng Việt nói chung và tiếng Việt ở một số địa phương miền Nam nói riêng, nhất là ở Nam Bộ nói riêng.. Hi vọng bạn đọc sẽ tìm thấy nhiều điều lý thú và bổ ích về ngôn ngữ tiếng Việt qua quyển sách này.
    ...
  • Tiếng Việt giàu đẹp - Nỗi... Nguyễn Đức Dân "Bài lủng củng, câu văn lắm thì, là, mà quá". Lời phê như thế rất đúng, nhưng thật ra chỉ đúng một phần, bởi rất nhiều trường hợp không thể thay thì, là, mà bằng một từ nào khác được mà không làm câu văn mất đi vẻ sinh động, hoặc làm giảm hẳn nghĩa đi. Vậy cần minh oan cho chúng. Hy vọng tập sách này góp phần giải thích được một số hiện tượng tiếng Việt, đáp ứng được phần nào nhu cầu tìm hiểu tiếng Việt của đông đảo bạn đọc.
    ...
  • Làng ta

Tái bản có chỉnh sửa và bổ sung 'Chuyện Đông chuyện Tây'  


Ảnh: Quỳnh Trân

Lê Công Sơn | THANH NIEN.VN

Chuyện Đông chuyện Tây lần này được học giả An Chi chỉnh sửa công phu trong gần 1 năm với những góc nhìn đa chiều và mới mẻ hiện nay.

Độc giả đã từng biết đến bộ Chuyện Đông chuyện Tây nổi tiếng của học giả An Chi gồm 7 tập trước đây với những câu chuyện lý thú bàn về chữ nghĩa nên khá bất ngờ với bộ sách mới tái bản chỉ có... 4 tập vừa được NXB Tổng hợp TP.HCM ấn hành (ảnh).

Bộ sách đi sâu vào lý giải nhiều địa danh mà lâu nay người đọc tò mò. Ví dụ: Củ chi là củ gì? Tên này có liên quan đến địa danh Củ Chi không. Ngoài ra, ông còn giải đáp những "bí ẩn" của tác giả Truyền kỳ mạn lục, kho tàng ngữ nghĩa phong phú của Truyện Kiều, tại sao hay gọi vùng Vịnh là Trung Đông, vì sao gọi nước Nhật là Phù Tang, giải thích các câu tục ngữ hay của VN...
Khác với lần trước sách được in trên khổ nhỏ, theo bà Đinh Thị Thanh Thủy, Giám đốc NXB Tổng hợp TP.HCM: "Chuyện Đông chuyện Tây lần này được học giả An Chi chỉnh sửa công phu trong gần 1 năm với những góc nhìn đa chiều và mới mẻ hiện nay, tập hợp các bài viết hay nhất của ông có bổ sung nhiều chi tiết lạ để tác phẩm hấp dẫn hơn. Bộ sách in trên giấy trắng, khổ lớn 15 x 23 cm, nên nhiều người lầm tưởng bộ 7 tập trước được rút ngắn lại thành 4 tập nhưng thực ra lần tái bản này đầy đủ và hoàn thiện hơn trước".

YBOOK.vn


    Hiện tại chưa có thảo luận nào về vấn đề này.
Vui lòng đăng nhập để bình luận.
  • CÁC TIN BÀI KHÁC
  • Từ Hà Nội trong mắt Đỗ Phấn...

    Từ Hà Nội trong mắt Đỗ Phấn... (19/04/2018)

    Đỗ Hùng | THETHAOVANHOA.VN

    "Có thể nhiều người cảm thấy bi quan khi thấy một Hà Nội xô bồ của hiện tại. Đặc biệt là ứng xử giữa con người với nhau không được như xưa nữa. Nhưng tôi tin vẫn có một thứ gọi là hạt nhân văn hóa của thủ đô ngàn năm được bồi đắp qua bao đời chẳng dễ gì biến mất được. Quan trọng là chúng có thể đang bị khỏa lấp và chúng ta có muốn phát huy những giá trị ấy hay không thôi".

  • Đừng làm nghệ thuật theo kiểu 'văn hóa quần chúng'

    Đừng làm nghệ thuật theo kiểu 'văn hóa quần chúng' (18/04/2018)

    Phạm Huy (thực hiện) | THETHAOVANHOA.VN

    Nhà báo Nguyễn Phương Liên (Phó Vụ trưởng - Phó trưởng Ban Văn hóa - Văn nghệ báo Nhân dân) vừa góp vào đời sống mỹ thuật một tác phẩm mới, nhưng không phải là tranh, tượng... mà là sách, mang tên Đồng hành với Đẹp.