GIỚI THIỆU SÁCH

  • Tiếng Việt giàu đẹp - Cuộc... Hoàng Tuệ Sách tập hợp những bài viết bàn về tiếng Việt của cố giáo sư Hoàng Tuệ. Tác giả đã nêu lên những cái hay, cái đẹp của ngôn ngữ nói chung và tiếng Việt nói riêng. Ngoài ra, sách còn có một loạt bài viết nêu lên những đóng góp của các nhà văn, nhà thơ lớn như: Nguyễn Trãi, Nguyễn Du, Nguyễn Đình Chiểu... đối với nền ngôn ngữ học nước nhà. Gần hơn, có phong cách ngôn ngữ Hồ Chủ tịch, cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng cùng những quan tâm trăn trở, làm sao để giữ gìn, phát triển tiếng nói dân tộc... Với ngòi bút tài hoa, kiến thức uyên thâm, tác giả diễn giải những vấn đề phức tạp một cách đơn giản, dễ đọc, dễ hiểu, khiến cho những kiến thức đó không hề khô khan như bản chất của Ngôn ngữ học. Những bài viết trong sách vô cùng thú vị và bổ ích cho những ai đang tìm hiểu, học tập và nghiên cứu tiếng Việt. MỤC LỤC Lời giới thiệu Nói chuyện ngôn ngữ học Tìm hiểu bản sắc và những đức tính của ngôn ngữ Một vài nhận thức chung quanh vấn đề gìn giữ sự trong sáng của tiếng Việt Ngôn ngữ nói với thơ văn Tín hiệu và biểu trưng Bộ óc hay chỉ là trí nhớ Chung quanh một cái từ nho nhỏ của tiếng Việt Cuộc sống ở trong từ Câu chuyện tiếp tục về nghĩa của những từ đơn tiết Một vài khía cạnh về tính dân tộc trong việc vận dụng ngôn ngữ Ngữ pháp Truyện Kiều Cống hiến của Nguyễn Trãi đối với tiếng Việt Bàn về vai trò văn hóa - xã hội của tiếng địa phương Học tập phong cách Hồ Chí Minh
    ...
  • Tiếng Việt giàu đẹp - Ăn,... Trần Huiền Ân Đây là tập sách biên khảo về hoạt động của cái miệng trên khuôn mặt con người. Thông qua các hoạt động Ăn, Uống, Nói, Cười và Khóc, tác giả dẫn trích những thuật ngữ, từ ngữ, thành ngữ, tục ngữ liên quan đến các hoạt động đó của con người Việt Nam.Có thể nói đây là một công trình khá thú vị trên một số hoạt động của các miệng người ta thường ngày tưởng vô cùng đơn giản nhưng cực kỳ phong phú, đa dạng và súc tích. Từ đó ta càng hiểu hơn tại sao ông bà ta thường dạy muốn làm người bình thường, phải "học ăn, học nói, học gói, học mở". Trong 4 cái cần phải học đó, 2 cái học đã liên quan đến hoạt động của cái miệng con người rồi. MỤC LỤC Lời nói đầu Ăn Uống Nói Cười Khóc Thay lời tạm kết Gởi hương cho gió Thư mục tham khảo
    ...
  • Tìm hiểu lịch sử chữ quốc ngữ Hoàng Xuân Việt Công trình biên soạn kéo dài nhiều năm của Giáo sư Hoàng Xuân Việt, thu thập rất nhiều tư liệu cổ liên quan đến sự phát triển của chữ Quốc ngữ trong giai đoạn ban đầu, nhất là trong hệ thống các văn bản của các nhà truyền giáo. Mặc dù đã từng được đăng tải rải rác trên nhiều tập san nghiên cứu, nhưng với quyển sách này thì lần đầu tiên các tư liệu nghiên cứu trên mới được hệ thống hoàn chỉnh và có sự hiệu đính thận trọng trước khi ấn hành. Sách này là nguồn tư liệu quan trọng và quý giá đối với những ai quan tâm tìm hiểu về lịch sử hình thành và phát triển của chữ Quốc ngữ.
    ...
  • Hành trình chữ viết Lê Minh Quốc Chữ viết đến với chúng ta xuyên qua hàng ngàn năm của cuộc hành trình vĩ đại của nhân loại, để kể với chúng ta về con người trong quá khứ. Nhân loại đã trải qua một con đường dài - từ ngày muốn thông tin với nhau còn phải dùng ngôn ngữ của điệu bộ hoặc vẽ hình ảnh... Ngày nay, hàng ngàn nhật báo, hàng ngàn tạp chí, hàng vạn quyển sách ồ ạt rời khỏi nhà in. Triệu triệu tờ báo được bán ra mỗi ngày và trên toàn thế giới, triệu triệu quyển sách được xuất bản mỗi năm. Chỉ riêng ở Việt Nam, báo định kỳ, tạp chí, đặc san chuyên ngành cũng đã lên đến con số trên năm trăm. Và cả nước có gần 60 Nhà xuất bản thì mỗi năm in ra cũng hàng triệu bản in. Do đó, không phải ngẫu nhiên có một học giả uyên bác nhận định: "Sự phát minh của chữ viết, chỉ riêng nó thôi, còn quan trọng hơn toàn bộ những trận đánh trên toàn thế giới".Chính vì tầm quan trọng mà lịch sử đã chứng minh, những kẻ xâm lược thường phá hủy những kho tàng được viết bởi những dân tộc mà họ đánh bại. Chẳng hạn, Thư viện thành Alexandre của Ai Cập, khởi công vào năm 280 trước C.N, đã bị đám đông phóng hỏa lúc Jules César viếng thăm Cléopâtre. Tuy được xây dựng lại nhưng sau đó, một lần nữa, nó lại bị phá hủy trong cuộc chiến tranh của người Hồi giáo vào cuối năm 641. Hoặc, sau khi chinh phục Mễ Tây Cơ, Cortès đã ra lệnh hủy bỏ tất cả những văn bản của người Aztèque. Hay tại nước Đức thời Quốc xã, một trong những mệnh lệnh đầu tiên của Hitler là đốt tất cả những quyển sách được xem là ca ngợi dân chủ. Còn ở Việt Nam, điều này cũng đã từng xảy ra. Chỉ xin nêu một ví dụ khá tiêu biểu. Đó là năm 1407, sau khi đánh bại nhà Hồ (1400- 1407), giặc Minh đã thực hiện chính sách tiêu diệt văn hóa nước Đại Việt. Một trong những biện pháp thâm độc đầu tiên của chúng là cướp hết sách vở nước ta đem về Trung Quốc "dầu một chữ cũng không để sót"!Lịch sử đã ghi nhận vô số những nỗ lực nhằm tiêu diệt chữ viết nhưng chữ viết vẫn trường tồn và ghi lại những tiến bộ của nhân loại từ thời dã man đến thời văn minh.Lịch sử cũng ghi nhận những khác biệt về quan điểm, thường được giải quyết bằng chữ viết hơn là lưỡi kiếm. Cơ sở của nền văn minh chúng ta là chữ viết.Chữ viết là lời nói thuộc thị giác. Quyền năng lặng lẽ của nó là truyền đạt ý tưởng. Nó cho phép trí tuệ con người du hành qua thời gian và không gian, nó cho phép con người tìm hiểu được nhiều điều mới lạ qua những khám phá về quá khứ. Vào một ngàn năm trước C.N, trên đất nước Kampuchia anh em, có một tấm đá trên đó khắc một câu từ một quyển sách luật cổ, Luật Manu. Câu đó như sau: "Trong tất cả những phẩm chất đạt được, phẩm chất vĩ đại nhất là tri thức". Hoặc nơi bức tường của lối vào thư viện thành phố Brooklyn, New York, người ta có thể đọc: Nơi đây lưu giữ hy vọng của những trái tim lớn Với âm vang thăm thẳm câu nói bay đi Sự mầu nhiệm của từ đến với chúng ta Bằng sự khôn ngoan bao đời tích lũyỞ đất nước ta, ngay sau khi giành được Độc Lập, ngày 3.9.1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đề ra nhiệm vụ "chống giặc đói, chống giặc dốt và giặc ngoại xâm". Sau đó, ngày 8.9.1945, Chính phủ đã ra sắc lệnh thành lập Nha bình dân học vụ nhằm đạt đến mục đích: "Toàn thể dân chúng Việt Nam trên 8 tuổi phải biết đọc, biết viết chữ Quốc ngữ". Tháng 10.1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng ra lời kêu gọi "Toàn dân chống nạn thất học". Người đã viết những dòng tha thiết: "Muốn giữ vững nền độc lập, muốn làm cho dân giàu nước mạnh, mọi người Việt Nam phải biết quyền lợi, nghĩa vụ của mình, phải có kiến thức mới để có thể tham gia vào công cuộc xây dựng nước nhà và trước hết phải biết đọc, biết viết chữ quốc ngữ". Chính từ tầm quan trọng lớn lao của chữ viết mà chúng tôi mạo muội biên soạn tập hành trình chữ viết - nhằm thỏa mãn nhu cầu phổ thông dành cho độc giả trẻ, nhất là các bạn thanh thiếu niên. Đây là một vấn đề khó khăn đối với chúng tôi, do đó, trước khi tập sách đến tay bạn đọc chúng tôi đã tham khảo khá nhiều tài liệu cần thiết, như trong phần Tài liệu tham khảo ở cuối sách có nêu rõ. Thế nhưng, trong quá trình thực hiện tập sách này, chắc chắn không thể tránh khỏi sự nhầm lẫn và thiếu sót. Người biên soạn và Nhà xuất bản Trẻ rất mong nhận được ý kiến đóng góp xây dựng của độc giả. Nhân đây, chúng tôi cũng xin nói rõ, hành trình chữ viết là tập đầu tiên trong bộ sách nhiều tập "Phổ biến kiến thức phổ thông" do nhà thơ Lê Minh Quốc biên soạn. Ở bộ sách này chúng tôi cố gắng trình bày những vấn đề liên quan đến văn hóa Việt Nam nói chung, nhằm trang bị cho bạn đọc trẻ những kiến thức phổ thông mà họ thật sự có nhu cầu cần tìm hiểu. NHÀ XUẤT BẢN TRẺ
    ...
  • Tiếng Việt giàu đẹp - Từ... Nguyễn Đức Dân Sách bàn về việc sử dụng tiếng Việt. Những lỗi cơ bản và mức độ sai khi viết câu: sai kiến thức, sai ngữ pháp, sai chính tả... Từ những ví dụ cụ thể trên báo, đài, các tác phẩm văn học, kho tàng ca dao tục ngữ, thành ngữ Việt Nam, tác giả hướng bạn đọc đến cách tiếp cận vấn đề, nhận ra những lỗi câu, đánh giá mức độ sai và tìm cách chỉnh sửa cho phù hợp. Bước đầu chính là sửa câu sai thành câu đúng. Cao hơn nữa là từ câu đúng chỉnh làm sao để được một câu hay. Những cái sai và cái hay được bàn đến rất phổ biến trong báo chí và đời sống, nhưng ít ai nhận ra vì đôi khi có những có những lỗi cố hữu trong cách sử dụng từ ngữ mà hiện nay hầu như không ai nhận ra nữa, đó là do hiện tượng "để lâu câu sai hóa... đúng". "Người khôn ăn nói nửa chừng/ Để cho kẻ dại nửa mừng nửa lo", dạng câu nửa chừng được nhắc đến trong câu trên gọi là câu mơ hồ, câu mơ hồ cũng được xem là một vũ khí lợi hại trong ngoại giao... cùng rất nhiều vấn đề thú vị và bổ ích khác nữa.
    ...
  • Tiếng Việt giàu đẹp - Thú... Lê Trung Hoa, Hồ Lê " ‘Mèo cái' lái thành ‘mái kèo' thì dễ, song, khi nói ‘con mèo cái nằm trên mái kèo' thì đã phải đặt thành câu, tức ít nhiều đã phải dụng công." Thú chơi chữ vừa là trò chơi trí tuệ, vừa là một phương tiện chuyển tải những hàm lượng thông tin đặc biệt. Thú chơi chữ có mặt ở mọi ngôn ngữ sống. Với tư cách là trò chơi trí tuệ, nó không phân biệt đối xử với bất kì ai, từ thất học đến bác học. Thú chơi chữ không dừng lại ở trò chơi - dù là trò chơi trí tuệ - mà còn chứa một bộ phận nhằm thông báo đến người đời những cách đánh giá hiện tượng này, sự kiện kia của xã hội. Ở Việt Nam thì thú chơi chữ lại càng phong phú và đa đạng do đặc thù cấu trúc ngôn ngữ tiếng Việt là tính phân tiết (là khả năng đọc và nói từng tiếng một). Quyển sách thể hiện một phần sự giàu đẹp của tiếng Việt và một phần tâm hồn con người Việt Nam tinh tế, ý nhị, dí dỏm và yêu tiếng nói của mình.
    ...
  • Chữ Việt nhanh Nhiều tác giả Hiện nay, ngày càng có nhiều người viết, "chat" và gõ tiếng Việt trên máy vi tính hoặc điện thoại di động, v.v...Sách Chữ Việt Nhanh gồm nhiều bài viết nhằm giúp người đọc tiết kiệm được thời gian khi viết hoặc gõ tiếng Việt.Đặc biệt là bài "Tốc ký chữ Việt", trình bày một phương pháp tốc ký chữ Việt có hệ thống và dễ nhớ. Người đọc dễ dàng ứng dụng các qui ước tốc ký ấy vào các việc như: "Chat" trên mạng, viết tin nhắn điện thoại, v.v...Cài đặt vào trang "Gõ tắt" ở các bộ gõ chữ Việt để khi gõ chữ tốc ký mà máy tính vẫn hiện ra chữ Việt trọn vẹn (hiện được tích hợp trong WinVNKey).Ngoài ra, còn có các bài giới thiệu về bộ gõ đa ngữ và đa năng WinVNKey - do TS. Ngô Đình Học và nhóm soạn thảo chương trình TriChlor tại Hoa Kỳ thực hiện từ năm 1992 - dùng để:Gõ chữ Việt, chữ Hán Nôm và hơn 30 ngôn ngữ khác.Sửa các chữ biến dạng hoặc ô vuông trong email.Hoán đổi chữ hoa/thường, chữ hoa đầu câu, đầu từ.Tra dấu hỏi, ngã.Sử dụng công cụ gõ chữ Unicode.Hoán chuyển bảng mã tiếng Việt cho văn bản Việt.Sử dụng nhiều loại macro dùng trong mọi tình huống gõ tốc ký v.v...
    ...
  • Tiếng Việt giàu đẹp - Đi... Trịnh Sâm Đúng như tên gọi, nội dung Đi tìm bản sắc tiếng Việt là những nghiên cứu đặc trưng ngôn ngữ báo chí và khảo sát một số bình diện thuộc phong cách ngôn ngữ cá nhân, cũng như miêu tả, giải thích một số vấn đề thực tiễn của tiếng Việt nói chung và tiếng Việt ở một số địa phương miền Nam nói riêng, nhất là ở Nam Bộ nói riêng.. Hi vọng bạn đọc sẽ tìm thấy nhiều điều lý thú và bổ ích về ngôn ngữ tiếng Việt qua quyển sách này.
    ...
  • Tiếng Việt giàu đẹp - Nỗi... Nguyễn Đức Dân "Bài lủng củng, câu văn lắm thì, là, mà quá". Lời phê như thế rất đúng, nhưng thật ra chỉ đúng một phần, bởi rất nhiều trường hợp không thể thay thì, là, mà bằng một từ nào khác được mà không làm câu văn mất đi vẻ sinh động, hoặc làm giảm hẳn nghĩa đi. Vậy cần minh oan cho chúng. Hy vọng tập sách này góp phần giải thích được một số hiện tượng tiếng Việt, đáp ứng được phần nào nhu cầu tìm hiểu tiếng Việt của đông đảo bạn đọc.
    ...
  • Góc nhìn văn hóa

Nhà Việt Nam học Daria Mishukova:

Vài câu hỏi của người Việt làm người phương Tây khó chịu  


Daria và cuốn sách Việt Nam - Đất nước con rồng cháu tiên bằng tiếng Nga. Ảnh: TL

Văn Bảy (thực hiện) | THETHAOVANHOA.VN

Daria Mishukova đã hơn 5 năm giảng dạy tiếng Việt và làm nghiên cứu về Việt Nam học, ngôn ngữ học. Từ năm 2003, chị là Phó giám đốc trung tâm Văn hóa Việt Nam tại Vladi- vostok. Đầu năm 2007, chị xuất bản cuốn sách Việt Nam - Đất nước con rồng cháu tiên bằng tiếng Nga, tạo dấu ấn khá tốt trong lòng độc giả, được tái bản vào năm 2010. Tháng 5/2012, Daria Mishukova được Bộ VH,TT&DL Việt Nam trao Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp văn hóa, thể thao và du lịch. Chị còn là tác giả cuốn sách Thái Lan - Đất nước chùa chiền và cung đình; cũng là nhà sưu tập tiền giấy, tiền xu qua các thời đại.

Trong lần trở lại với độc giả TT&VH Cuối tuần kỳ này, Daria Mishukova tập trung vào việc phân tích những cách hỏi của người Việt làm người phương Tây khó chịu.

Dù cuốn sách Việt Nam - Đất nước con rồng cháu tiên có dành chuyên mục "Câu hỏi cá nhân" trong chương "Tính cách con người" để giải thích về nguyên nhân văn hóa của những câu hỏi làm cho khách nước ngoài thấy khó chịu khi giao tiếp với người Việt. Thế nhưng, điểm chính yếu của nó vẫn là tập trung vào những nét văn hóa tốt đẹp hoặc giải thích về những nét văn hóa độc đáo, mang đậm tính chất dân tộc - những điều mà người nước ngoài hay hiểu lầm, nếu không biết cơ sở văn hóa và bản sắc văn hóa của nó.

Ức chế với tiếng lóng

* Sau khi hoàn thành cuốn sách có tính cẩm nang về văn hóa và lối sống Việt Nam, bên cạnh những điều lý thú, chị có phát hiện ra những khiếm khuyết nào trong lối sống của người Việt?

- Tôi tin tưởng rằng thế giới xung quanh chúng ta rất đa dạng. Khả năng tìm hiểu càng cao, kiến thức càng sâu rộng, thì khả năng tiếp thu cái đẹp cũng tăng lên. Trong văn hóa Việt Nam có nhiều điều mang tính chất bách khoa, có một số điều mang đậm bản sắc dân tộc, có một số điều rất độc đáo. Nhiều khi những khía cạnh văn hóa mang đậm bản sắc dân tộc người nước ngoài có thể hiểu lầm và phê phán nếu chưa được giải thích về ý nghĩa cũa nó, nhưng sau khi đã giải thích về nguyên nhân, về ý nghĩa của hiện tượng văn hóa, thì thấy dễ chấp nhận hơn.

Nếu không đề cập đến câu hỏi về tuổi tác - đối với người Việt là một câu hỏi cần thiết giúp người tham gia giao tiếp xác định cách xưng hô - thì nhiều khi người Việt Nam làm phiền người nước ngoài với những câu hỏi mang tính chất cá nhân, hoàn toàn không phù hợp với bối cảnh giao tiếp chung. Ví dụ, tại sao người lái xe taxi hỏi khách nước ngoài ngồi trong xe: "Anh/chị đã sang Việt Nam lâu chưa? Khi nào anh/chị về nước?".

Mục đích của câu hỏi là gì? Khách nước ngoài có đủ cơ sở ngạc nhiên: làm sao mà tôi phải báo cáo về kế hoạch đi lại của mình hoặc trao đổi về hành trình du lịch với người mà tôi gặp lần đầu tiên và rất có khả năng là lần cuối cùng. Khi người bạn, đồng nghiệp, người quen hỏi câu hỏi này, thì ai ai cũng thấy bình thường, nhưng khi được hỏi như vậy trong taxi hoặc trong cửa hàng xa lạ thì rất là phiền. Đặc biệt là khi có nhiều cuộc gặp trong ngày, đi lại đến 6-7 taxi, mà đều bị "tấn công" với câu hỏi như thế, sẽ rất ức chế.

* Có một câu hỏi nào khác làm chị khó chịu tương tự không?

- Những câu hỏi như vừa nêu tuy có tạo không khí hơi khó chịu trong giao tiếp hàng ngày tại Việt Nam, nhưng có thể thông cảm được, vì cội nguồn của nó nằm trong phạm vi thế giới quan truyền thống của người Việt và xuất phát từ hệ thống xưng hô trong tiếng Việt. Nay tôi nói về một câu hỏi khác.

Người Việt Nam thường xuyên làm cho người nước ngoài biết nói tiếng Việt thấy ngạc nhiên với câu hỏi này. Gần như ai cũng hỏi, từ người có địa vị cao trong xã hội, nhà giáo, giới nghiên cứu cho tới tầng lớp bình dân. Đó là: "Anh/chị/em có biết tiếng lóng không?".

Biết tiếng lóng để làm gì? Nói tiếng lóng đã trở thành tiêu chuẩn và chỉ số về trình độ tiếng Việt từ khi nào? Tiếng lóng có phải là đỉnh cao của t i ế n g V i ệ t không? Câu hỏi này được hỏi nhiều như vậy, tạo trong người nước ngoài ấn tượng người Việt coi nhẹ tiếng Việt hàn lâm, coi nhẹ tiếng Việt hành chính, coi nhẹ tiếng Việt văn học, coi nhẹ tiếng Việt sử dụng trong giao tiếp xã giao. Hóa ra, sự phong phú và đa dạng của tiếng Việt chỉ có thể hiện được qua việc "chửi" và nói tiếng lóng hay sao? Có khi người Việt khen một người nước ngoài: "Anh A. này rất giỏi tiếng Việt, biết nói tiếng lóng". Có khi người Việt nói: "Tiếng Việt rất phong phú, ở nông thôn người ta nói tiếng lóng rất nhiều, kể cả người Việt cũng không hiểu được". Hóa ra tiếng lóng đối với người Việt trở thành một định lượng của văn hóa. Một quan điểm thật lạ.

Trong xã hội phương Tây nói chung, trong xã hội Nga nói riêng, việc nói tiếng lóng là một hiện tượng xác định trình độ văn hóa thấp, nên tránh. Bất cứ ngôn ngữ nào có nhiều hiện tượng ngôn ngữ là tiếng lóng, nó đều thuộc vào trình độ thấp: xã hội thấp, văn hóa thấp. Và tất nhiên, không ai khoe khoang về việc nói tiếng lóng cả!

Còn ngôn ngữ học thì nghiên cứu về hiện tượng này như một phạm trù trong phát triển ngôn ngữ, một hiện tượng xã hội. Nhưng khác với người Việt, ở Nga người ta không bao giờ biến tiếng lóng thành một loại tiêu chuẩn xác định trình độ kiến thức về ngôn ngữ và mức thông thạo tiếng nước ngoài.

Cũng xin nói thêm, nhiều khi người Việt quên rằng người nước ngoài học tiếng Việt để sử dụng với những mục đích thực tế. Phương hướng sử dụng phụ thuộc vào lĩnh vực cụ thể. Tiếng Việt hành chính để sử dụng trong giao tiếp ngoại giao. Tiếng Việt với khuynh hướng về từ vựng luật và kinh tế để xây dựng quan hệ thương mại và tăng thêm mức độ hiểu biết lẫn nhau với đối tác kinh doanh. Tiếng Việt chuyên về nghệ thuật và khoa học đối với chuyên gia tham gia giao tiếp trong lĩnh vực tương ứng. Đương nhiên tiếng lóng và cách nói bóng gió là phạm vi ngôn ngữ hoàn toàn không phù hợp với những mục đích chính làm cho người nước ngoài học tiếng Việt. Tôi chưa bao giờ nghe người Việt nói tiếng lóng hay bóng gió trong cuộc đàm phán chính thức hay trong bữa tiệc ngoại giao, vì đó là vốn từ vựng không phù hợp với bối cảnh giao tiếp thực tiễn giữa người Việt và người nước ngoài.

Đã "văn hóa" thì đừng "chửi"

* Còn câu hỏi về tuổi, tại sao chị nói nó "bất tiện"?

- Đối với người nước ngoài những câu hỏi như thế này nằm trong phạm vi cá nhân, không được hỏi khi giao tiếp xã giao. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, khi giao tiếp với người nước ngoài, người Việt cũng nên để ý bên đối thoại, nhằm tránh các câu hỏi không phù hợp và biết tôn trọng văn hóa, tình cảm của người khác.

Ngay trong xã hội Việt Nam, đặc biệt tại một số cơ quan, hệ thống xưng hô truyền thống đang được đơn giản hóa. Cụ thể là tại ngân hàng Vietcombank, trong giao tiếp hành chính, cơ quan chỉ sử dụng hai từ xưng hô thôi: "anh" khi nói với đồng nghiệp nam, và "chị" khi nói với đồng nghiệp nữ, không phân biệt về tuổi như ông, bà, bác, cô, em, con, cháu... Đó là nhận xét mà chính người Việt đã chia sẻ với tôi, chứ không phải là nhận xét riêng của tôi. Ở đây chúng ta không đánh giá hiện tượng đơn giản hóa hệ thống xưng hô có vai trò như thế nào, mà chỉ nói hiện tượng ngày càng phổ biến hơn trong môi trường giao tiếp hành chính ở Việt Nam. Nếu đúng người Việt đang thể hiện xu hướng đơn giản hóa trong hệ thống xưng hô, thì tại sao trong giao tiếp với người nước ngoài, người Việt vẫn cứ tiếp tục đặt những câu hỏi bất tiện về tuổi?

* Sống và làm việc ở Việt Nam nhiều lần, chị cảm thấy thế nào khi gặp phải những tình huống kiểu "văn hóa chửi"?

- Trước hết như một nhà ngôn ngữ học, tôi thấy sử dụng cụm từ "văn hóa chửi" trong câu hỏi là không phù hợp về lô-gíc, vì hai từ này trái nghĩa và ngược nghĩa nhau. Vì "chửi" có ý nghĩa là "không đủ văn hóa và trình độ để diễn đạt ý tưởng của mình bằng ngôn ngữ giao tiếp tiêu chuẩn". Khi giao tiếp với tôi, người Việt cố gắng nói rất lịch sự và nhẹ nhàng, không ai dám chửi trước mặt. Vì cả hình dáng, cách ăn mặc, cách nói, cử chỉ của tôi làm cho mọi người chỉ thể hiện tính cách tốt đẹp nhất. Có khi tôi đến cơ quan nào đấy như ngân hàng, thì nghe người ta nói với nhau về tôi: "Cô này là người quý tộc, giống như nàng công chúa". Họ không nghĩ tôi hiểu được tiếng Việt, nhưng tôi thích nhận xét này nảy sinh trong họ. Khi biết về kiến thức của tôi nữa, thì người Việt thể hiện thái độ tôn trọng hơn nữa. Do vậy mà tôi không gặp phải hiện tượng chửi dù trực tiếp hay gián tiếp. Tốt nhất, đã nói đến "văn hóa" thì đừng "chửi", và ngược lại.

YBOOK.vn


    Hiện tại chưa có thảo luận nào về vấn đề này.
Vui lòng đăng nhập để bình luận.
  • CÁC TIN BÀI KHÁC
  • Văn học Việt như một khu vườn kỳ bí

    Văn học Việt như một khu vườn kỳ bí (19/09/2014)

    Ngọc Bi | THANHNIEN.COM.VN

    Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ, Nhật ký Đặng Thùy Trâm, Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ là những tác phẩm dịch sang tiếng Thái do nữ dịch giả Morita Rato chuyển ngữ. Với chị, văn học Việt như một khu vườn kỳ bí.

  • ​Trao giải sách hay cho cuốn sách tái bản cẩu thả

    ​Trao giải sách hay cho cuốn sách tái bản cẩu thả (17/09/2014)

    V.V.Tuân - Khải Mông | TUOITRE.VN

    Cuốn sách Văn hóa tộc người Việt Nam vừa được trao giải thưởng Sách hay 2014 lại là cuốn sách được "tái bản và sửa chữa" một cách cẩu thả, vi phạm bản quyền.

  • Người soạn sách bức xúc vì 'rác rưởi' được cho vào sách

    Người soạn sách bức xúc vì 'rác rưởi' được cho vào sách (17/09/2014)

    Mai Sơn | THETHAOVANHOA.VN

    Cuốn sách Văn hóa tộc người Việt Nam của PGS Nguyễn Từ Chi được trao Giải thưởng Sách hay của Viện IRED năm nay bị chính những người đứng tên biên soạn nhận xét là "một thảm họa" và có thể còn vi phạm bản quyền.

  • Sách hay lạc đường

    Sách hay lạc đường (15/09/2014)

    Tường Vy | SGGP.ORG.VN

    Giải thưởng Sách hay 2014 vừa được trao, là một trong những giải thưởng sách trong nước còn hiếm hoi được bạn đọc quan tâm chú ý. Thế nhưng, dù chỉ mới trải qua 4 lần trao giải nhưng giải thưởng này đang nhận được cái nhìn nghi ngờ nhiều hơn là niềm tin của bạn đọc.