• Thơ với tuổi thơ -

Thơ với tuổi thơ
    Mua     

Nhà xuất bản:  Kim Đồng (03/2005)

Đánh giá:    

Ebook: 6.900 đ

Số trang:  44

Khổ sách:  20,5x18,5 cm

Ebook:  5,52 MB (PDF)

Tráng sĩ không bơi qua sông
Tráng sĩ đi bằng đường không
Tráng sĩ đi bằng xe khách
Tráng sĩ lên đường lòng hề mênh mông, mênh mông

Không là Kinh Kha ngày xưa qua sông Dịch
Không là thở than của khúc Tống biệt hành
Tráng sĩ chừ qua sông, qua sông
Sống vỗ mạn phà hề sóng vỗ

Nói đến các thi sĩ mặc áo lính sau năm 1975, không thể bỏ qua Đoàn Minh Tuấn, Lê Minh Quốc và Phạm Sỹ Sáu. Không có các tác phẩm đôi khi còn thô mộc của họ, cả một cuộc chiến tranh đằng đẵng mười năm với bao nhiêu chiến công, bao nhiêu mất mát và còn để lại thương tật trên cơ thể và trong tâm hồn nhiều thế hệ... có cơ mất hút trong văn học sử. Cũng là những tác phẩm sinh ra trong chiến tranh, từ chiến tranh nhưng thơ họ khác với thơ bộ đội trong chiến tranh chống Mỹ, càng khác với thời chống Pháp và cũng khu biệt với những người đồng ngũ, đồng thời trên biên giới phía Bắc. Dấu chân người lính tình nguyện Việt Nam đã rải khắp các chiến trường Đông Dương từ khi thực dân Pháp nổ súng gây hấn, muốn áp đặt trở lại ách thuộc địa đáng phỉ nhổ. Rồi bom đạn của mấy đời tổng thống Mỹ một lần nữa lại xóa nhòa những đường biên giới trên bán đảo. Cuộc chiến bất đắc dĩ sau năm 1975, thoạt tiên ở biên giới Tây Nam rồi thêm biên giới phía Bắc tổ quốc là một trong những sự phản trắc bất ngờ và đau đớn nhất mà người Việt vốn thiết tha với hòa bình phải nghiến răng gánh chịu. Trong một lần lên điểm tựa Chi Ma (Lạng Sơn) đọc thơ, Phạm Sỹ Sáu thông cảm với những gian nan dường như là số phận của đời lính ở bất cứ nơi đâu, bất cứ thời nào:

Mười năm chiến trường trộn vào câu chuyện
Hòa lẫn tiếng lòng nỗi nhớ tình yêu
Lính biên giới hướng nào gian khó cũng nhiều
Cũng thừa muối thiếu rau những bữa cơm điểm tựa.
Nhưng phải chăng lính tình nguyện ở Campuchia thiệt thòi, vất vả hơn?
Các anh ở đây có thông làm chỗ tựa
Có câu hát sli lượn như sóng Kỳ Cùng
Các anh ở đây có dân bản Tày Nùng
Có tiếng Việt kết câu bằng chữ vớ
.

Kết bằng chữ gì thì vẫn cứ là tiếng Việt, để người cầm súng yên tâm rằng mình đương được Đất Mẹ chở che Các anh hạ sơn gặp con suối cạn/ Có hoa sim tím, có trẩu, có mua/ Gặp cơn gió lùa nhanh qua hẻm núi/ Gặp hương đất nước trong bài dân ca. Bài thơ viết năm 1987. Từ biên giới Lạng Sơn "Trở lại Tây Bắc K", tiếp tục những ngày chiến trận bên ngoài biên giới Tổ quốc, tâm hồn Phạm Sỹ Sáu như trĩu nặng thêm Giữa những ngày mùa mưa không mưa/ Tôi trở lại vùng Tây Bắc xưa/ Nơi bè bạn bao nhiêu thằng nằm lại/ Mà vinh quang - chùm con chữ dư thừa.

Một cái chép miệng chua chát đôi khi trở thành giận dữ trước bao điều ngang tai trái mắt của thời kì "tranh tối tranh sáng" mà người lính dù ở xa ngàn dặm vẫn phải gánh chịu, không thể dửng dưng. Giữa những ngày mùa mưa không mưa/ Tôi trở lại vùng Tây Bắc xưa/ Nơi bè bạn cứ đêm ngày trăn trở/ Về sự hy sinh/ Về tốc độ mất giá của đồng tiền/ Về những điều thiêng liêng và đốn mạt/ Chiến tranh đâu phải là canh bạc/ Mà người lính nào cũng tin vào hên xui. Đến những bài thơ viết cuối thập niên 80, Phạm Sỹ Sáu đã vượt qua sự hồn nhiên, kể lể để đi dần đến những kết tinh có tính khái quát, mang nặng suy tưởng, chiêm nghiệm. "Thơ tặng chiến sĩ vô danh" viết sau ngày bộ đội tình nguyện Việt Nam hoàn thành lộ trình rút quân khỏi Campuchia là một bài thơ hay, đa nghĩa. Có một chút hờn dỗi trong những câu này Cuộc chiến tranh đã đi qua/ Sau những hội hè lễ đón/ Thiên hạ cứ yên tâm đã làm trọn/ Những gì cần làm đối với người lính tình nguyện Việt Nam. Nhưng nhiều hơn những chống chếnh, lo lắng mơ hồ, tưởng như vô lí nhưng rất thành thực, chỉ những ai từng đi qua chiến tranh mới cảm nhận được. Nhà thơ nói về những người đã ngã xuống hay nói về chính thân phận những người lính hậu chiến? Không có chiến tranh/ Không có quân tình nguyện/ Mỗi mình anh trò chuyện/ Cùng đêm và ngày nơi xa.../ Tổ quốc cũng là anh/ Người lính độc hành trong từng hơi thở/ Đêm và ngày không tỏ/ Anh - một mình/ hy sinh/ Không đồng đội - không bạn bè/ Anh một mình cùng tiếng nói/ Nghe từ xa, rất xa.

Đọc Phạm Sỹ Sáu, đúng là phải đọc "bằng tâm hồn người lính" như lời đề nghị của chính anh. Ở chặng thơ đầu thập kỷ tám mươi, bài thơ sẽ còn được in lại dài dài là "Bài hành tráng sĩ mới", một thành công đột xuất giữa rất nhiều bài bình thường trong tập thơ dày tới hơn hai trăm trang "Gởi bạn bè làm xong nghĩa vụ". Nhà thơ, nhà phê bình văn học Hoài Anh coi đây là bài thơ "nhại" lại Tống biệt hành nổi tiếng của Thâm Tâm bằng cách "đối chiếu với các hoàn cảnh thường ngày và lịch sử của nó". Thời chống Mỹ, trong những bài thơ đầu đời lính, Thanh Thảo đã làm điều đó trong "Bài ca ống cóng". Những tráng ca thuở trước/ Còn hát trong sách tôi/ Những thanh gươm yên ngựa/ Giờ đã cũ mèm rồi/ Bài ca của chúng tôi/ Là bài ca ống cóng/ Hành trang quân giải phóng/ Đơn giản nhất trên đời... Sự lặp lại thủ pháp này của hai thế hệ thơ cách nhau mười năm một phần là do sự trùng hợp của hoàn cảnh và tâm trạng: những thanh niên có học, khi đối diện với thực tế trần trụi của chiến trường đã tự rũ bỏ những ảo tưởng hiệp sĩ nhiễm từ lớp lớp trang thơ cổ.

Chiến tranh không phải trò đùa, càng không phải cơ hội cho ai đó làm dáng trong mắt thiếu nữ! Phạm Sỹ Sáu, cũng như Lê Minh Quốc, Đoàn Minh Tuấn..., đã nhìn chiến tranh biên giới Tây Nam như nó vốn có, bằng đôi mắt người lính, không tô vẽ. Đó là đóng góp của các anh, là văn học đích thực, điều cần phải được khẳng định trước khi đưa ra những đòi hỏi duy mĩ mang màu sắc kinh viện.

22/1/2005

Nguyễn Hoàng Sơn

MỤC LỤC

  • Lời giới thiệu
  • Trăng thượng tuần ở Poi Pét
  • Ca-chiu-sa giữa rừng
  • Chia tay cửa rừng
  • Kỷ niệm xôn xao
  • Điều bất thường bình thường
  • Gởi bạn bè chiến trường ở Âm-pin
  • Đọc thơ ở điểm tựa Chi Ma
  • Trở lại Tây Bắc K
  • Thơ tặng chiến sĩ vô danh
  • Lính rừng sâu
  • Cũng đành
  • Ở phương này
  • Tiếng tắc kè
  • Gửi bạn bè làm xong nghĩa vụ
  • Bài hành tráng sĩ mới
  • Bài thơ xanh
  • Tự thú trước đền Angkor
  • Một chút ngày Giêng

    Hiện tại chưa có thảo luận nào về vấn đề này.
Vui lòng đăng nhập để bình luận.
  • EBOOK CÙNG TÁC GIẢ Phạm Sỹ Sáu
  • EBOOK CÙNG THỂ LOẠI