GIỚI THIỆU SÁCH

  • Hơn nửa đời hư Vương Hồng Sển Việc in lại đầy đủ tác phẩm Hơn nửa đời hư thể hiện sự tôn trọng với một học giả - tác giả lớn, đồng thời qua đó giữ lại những "chứng tích" về ngôn ngữ, nhất là tiếng nói Nam bộ trong bối cảnh gần trọn thế kỷ 20 tác giả sống và tiếp nhận ảnh hưởng từ văn hóa Việt, Tàu, Khmer và Pháp, sự giao thoa đó làm nên một phong cách và cốt cách Vương Hồng Sển. Với mong muốn bạn đọc có dịp thưởng thức Hơn nửa đời hư một cách trọn vẹn, chúng tôi xem đây là lần ra mắt không kém phần quan trọng so với lần in đầu cách đây đã nhiều năm. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.
    ...
  • Tạp bút năm Giáp Tuất 1994 Vương Hồng Sển Đây là một trong những tập di cảo của học giả Vương Hồng Sển, lần đầu tiên được xuất bản. Với những trải nghiệm của tác giả về thời cuộc, về thú chơi đồ cổ, về những nhân vật sống cùng thời với ông.
    ...
  • Tự vị tiếng nói miền Nam Vương Hồng Sển Trước 1995, những khi thắc mắc về những từ gốc Trung Hoa, gốc Khơ-me hay những địa danh, tôi thường đến nhà chú Vương - đó làcách tôi xưng hô với Cụ do sự cách biệt về tuổi tác và lòng kính trọng.Nay ngồi đọc lại từng trang quyển "Tự Vị Tiếng Nói Miền Nam", tôi có cảm tưởng như đang nghe chú Vương nói về các từ gốc Triều Châu: lì xì, thèo lèo, mửng...; các từ gốc Quảng Đông: hẩu, xá xíu, xiếu mại...; các từ gốc Khơ-me: bưng, nóp, bò hóc, bò ót...; và gốc Pháp: xà ích, dinh tê.Về từ "dinh tê" chẳng hạn, Cụ Vương kể rằng đó là từ nói trại động từ "rentrer" của Pháp theo lối phát âm của đồng bào miền Bắc, chỉ việc những người tản cư khi Pháp tái chiếm các đô thị sau 1945, sau thời gian sống trong vùng tự do, vì nhớ tiếc đời sống thị thành đã trở về sống ở vùng Pháp ngụy. Rồi nhân đó, Cụ sẽ kể từ "tụt tạt" là một từ nảy sinh trong thời kháng chiến, cũng ở miền Bắc, chỉ việc mấy người theo kháng chiến nhát gan, khi đối diện với binh lực đối phương thường tìm cách "tụt" xuống phía sau hay "tạt" sang bên này bên kia để tránh địch.Cách trình bày do sự liên tưởng trong lúc hứng thú khiến đôi khi Cụ không giữ đúng lối sắp xếp các mục từ thông thường trong từ điển. Sau khi kể các tư liệu về lịch sử, địa lý, dân cư... của tỉnhBà Rịa chẳng hạn, Cụ kể luôn tất cả các tỉnh Nam Bộ, từ Bạc Liêu đến Vĩnh Long theo thứ tự a,b,c, cũng với đầy đủ các chi tiết về mỗi tỉnh. Các địa danh về cù lao, cửa, núi, sông, giồng, gò... cũng được trình bày theo cách ấy.Tuy có hơi mất thời giờ trong sự tra cứu, nhưng người đọc sách nhờ giọng nói hóm hỉnh của tác giả thấy hứng thú hơn sự tiếp thu các kiến thức sâu rộng của Cụ.Và từ chỗ cảm thấy mình gần gũi với tác giả hơn, ta sẽ dễ dàng chia sẻ với Cụ những gian nan vất vả của nhà nghiên cứu đi sâu vào nhiều ngành chuyên môn (địa lý, lịch sử, ngôn ngữ, dân tộc học, phong tục học....) với một sự tận tụy không mệt mỏi vì tinh thần tôn thờ sự chính xác. Sau khi giảng giải từ "dỏ" trong địa danh "Dỏ Sa" chẳng hạn, Cụ đặt vấn đề: có phải "dỏ" đã do sự phát âm sai biến đổi thành "vỏ" trong các địa danh Vỏ Đắc, Vỏ Đắt, Vỏ Đất? Tác giả cũng đã chia sẻ cùng người đọc nhiều nỗi băn khoăn trong việc giảng giải địa danh "Giu Gia", tên nôm của huyện Phong Thạnh ngày trước nay thuộc tỉnh Sóc Trăng, chẳng hạn.Đọc "Tự Vị Tiếng Nói Miền Nam" của cụ Vương Hồng Sển, chúng ta sẽ vừa tìm được nhiều chỉ dẫn quí báu về địa danh, về tiếng nói Nam Bộ xưa và nay, vừa được thưởng thức cách kể chuyện rất duyên dáng của một cụ già vừa có hiểu biết sâu rộng về nhiều ngành chuyên môn, vừa rất từng trải trong cuộc sống. TP.Hồ Chí Minh, 15.4.1998Bùi Đức Tịnh - Giới thiệu và hiệu đính
    ...
  • Tạp bút năm Nhâm Thân 1992... Vương Hồng Sển Lật từng trang, có thể bắt gặp những con người, những cảnh vật đã chìm sâu trong ký ức của một thế hệ, hoặc tưởng đã vĩnh viễn mất đi theo thời gian. Những câu chuyện đời thường, những tinh hoa thu được từ bao năm nghiên cứu sưu tầm được tác giả luận bàn với một văn phong Nam bộ cổ xưa có nhiều thành ngữ dân gian hết sức dí dỏm, độc đáo. Qua đây, người đọc có thể cảm nhận được bút lực mạnh mẽ của "một ông già gần xuống lỗ" đang chạy đua với thời gian... Ở tạp bút này người đọc vẫn thấy một giọng văn quen thuộc vừa dung dị, mộc mạc mà đầy sức cuốn hút, và trên hết,nó toát lên cái tinh thần Viễn Đông Bác Cổ: nói có sách, mách có chứng. Những trang tạp bút được ghi lại dưới dạng nhật ký kèm theo hồi ức, những sự kiện nhỏ từ lúc còn bé thơ cho đến cuối đời người thăng trầm dâu bể, luôn phảng phất sự hoài vọng với văn hóa của tổ tiên, của nhân loại.
    ...
  • Tạp bút năm Quí Dậu 1993... Vương Hồng Sển Tạp bút năm Quí Dậu được cụ Vương Hồng Sển viết như trăng trối, có khi chỉ là những chuyện lụn vụn, "tào lao", "loạn xà ngầu", nhưng với người đến sau, nó mang một giá trị to lớn, chất chứa những niềm say mê, và quyến rũ... bởi đó là những âm thanh của cuộc biến động ngoài xã hội được vọng lại, dồn nén, rồi bật ra thành lời... Là một người rất khoa học trong tổ chức công việc, cụ Vương Hồng Sển ghi chép vào sổ tay những số liệu của đời sống riêng và chung, từ chi tiết lặt vặt như giá mua một bộ đồ trà, cho đến những chuyện lớn như Nguyễn Du đi sứ năm nào và Truyện Kiều ra đời vào năm nào... Những chi tiết được xâu chuỗi tài tình khiến người đọc như bị thôi miên và thỉnh thoảng giựt mình vì những khám phá mới lạ. Ông cũng là một nghệ sĩ tài hoa và dày dạn kinh nghiệm (với cả một chút cực đoan) trong việc thể hiện cảm xúc lên trang giấy. Điều này đã làm nên một phong cách rất đặc biệt, có thể nói là "độc nhất". Cái lối viết vừa ngang tàng, vừa say sưa, vừa mềm mại uyển chuyển, luôn hút mắt người đọc!
    ...
  • Cuốn sách và tôi (di cảo) Vương Hồng Sển Tiếp theo Thú chơi sách được in lần đầu năm 1960, Thú chơi sách tập 2 với tên Cuốn sách và tôi của nhà văn - học giả Vương Hồng Sển được xuất bản đúng sau 50 năm lần in đầu của Thú chơi sách. Cuốn sách và tôi được viết trong năm 1984 như là một sự bày tỏ riêng của học giả với sách - trút hết nỗi lòng, kinh nghiệm viết và đọc sách; một chút tiếc nuối cho những cuốn sách có số phận long đong, cũng như cho bản thân ông không còn nhiều thời giờ để lang thang trong thế giới bao la khôn cùng của sách...Những ghi chép của ông về thú chơi sách bao giờ cũng gắn với một kỉ niệm nào đó trong quá khứ, chuyện riêng tư lẫn câu chuyện chung của thời cuộc (như chuyện "thu gom sách" vốn gây tranh luận một thời), dẫu đã xa xôi nhưng khi đọc lại vẫn khiến chúng ta bâng khuâng không ít... Với Cuốn sách và tôi, cụ Vương không chỉ dâng hiến sự hiểu biết của mình về nhiều mặt của đời sống, mà còn mang theo những hương xưa độc đáo, tràn trề xúc cảm qua từng trang viết - văn chương của ông giản dị, tự nhiên mà lôi cuốn vô cùng, - một lối hành văn duyên dáng lạ lùng và luôn gây bất ngờ. Xin trân trọng giới thiệu tập di cảo này với mong ước chia sẻ cùng bạn đọc một phần nhỏ di sản tinh thần mà cụ Vương để lại.
    ...
  • Thế giới sách

'Hậu duệ' của thú chơi sách  


Văn Bảy | THETHAOVANHOA.VN

Vừa qua, tại Quảng Ngãi, tác giả Trần Trọng Cát Tường đã cho xuất bản cuốn Về chốn thư hiên (NXB Hồng Đức, 375 trang). Đây có thể coi là sự tiếp nối cuốn sách nổi tiếng Thú chơi sách của cụ Vương Hồng Sển.

Nếu như Thú chơi sách của nhà sưu tập đồ cổ Vương Hồng Sển (1902-1996), xuất bản năm 1960 tại Sài Gòn, được xem là cuốn sách có khả năng khơi gợi hứng thú săn lùng các trước tác cũ, quý hiếm thì Về chốn thư hiên của thạc sĩ, bác sĩ Trần Trọng Cát Tường đi sâu vào phân tích, nhận diện các "thuật ngữ khoa học" về sách.

"Hậu duệ" khoa học hơn

Thú chơi sách của cụ Vương Hồng Sển đã mở ra những hoàn cảnh vừa lý thú vừa éo le của người chơi sách. Ví dụ, đoạn viết về ông Lê Thọ Xuân như sau: "Một ông nữa cắp ca cắp củm, sưu tập nhiều bộ, nếu nay còn, là một kho tàng quý giá vô cùng, vì ông là nhà khảo cứu chuyên về sử học Việt Nam. Không bộ sách nào ông không có, nào Khâm Định, nào Thực lục, đủ cả, luôn những bộ môn sách Pháp như bộ Đô thành hiếu cổ, bộ Viễn Đông bác cổ, kịp năm loạn lạc, lớp bị đốt, lớp Tây lấy, lớp người ta dọn. Ông chỉ còn một cái cười hồn nhiên của nhà học giả chơn chánh, không buồn sắm nữa, cũng không hít hà"!

Thì Về chốn thư hiên của Trần Trọng Cát Tường đi vào sự chi li, đến cả con mọt sách cũng được "chỉ bệnh" rõ ràng: "Một tội phạm đáng lưu ý nữa là mọt (beetle), tên gọi côn trùng thuộc bộ cánh cứng (coleoptera), chuyên phá hại nông sản, lâm sản và các vật dụng bằng gỗ, tre, nứa... Riêng ấu trùng loài cánh cứng tên khoa học là stegobium paniceum (mọt bánh mì) gây thiệt hại cho sách vở, tài liệu lưu trữ nhiều nhất. Nhà chuyên môn đã gán một danh pháp thuần Việt như thế, đơn giản có lẽ vì bánh mì là một trong những nguồn thực phẩm ưa thích của loài cánh cứng này, nhưng trong ngôn ngữ thường ngày nó mang cái tên chung chung, quen thuộc hơn nhiều, mọt sách".

Nếu Thú chơi sách hấp dẫn vì những câu chuyện và văn phong viết giọng miền Nam tài tình, thì Về chốn thư hiên vững vàng vì cách đặt vấn đề khoa học, với lập luận và dẫn chứng, chú thích rõ ràng. Nếu Vương Hồng Sển có gắng khoa học hóa cuốn sách, dù nó vẫn đậm chất cảm tính và cảm hứng, thì Trần Trọng Cát Tường đi ngược lại, dù anh cố gắng văn chương hóa, nhưng chất học thuật vẫn hiển hiện, khó mờ lấp. Đây còn chưa nói đến hàng trăm thuật ngữ quốc tế về việc làm sách và chơi sách mà tác giả phải dịch hoặc nhuận sắc thành tiếng Việt.

Bìa sách Về chốn thư hiên, có thể gọi là Thú chơi sách 2

Duyên nợ đưa đẩy

Trần Trọng Cát Tường (sinh 1967) tự bạch: "Tôi sinh trưởng trong một gia đình mà ba là một công chức cấp thấp dưới chính quyền Sài Gòn, má chọn nghề bán sách (nhà sách Quảng Ngãi nghĩa thục, sau đổi thành Tinh hoa) làm kế sinh nhai từ những năm 1970. Hoài niệm của tôi về một thời dĩ vãng là hình ảnh những giá sách cao phủ kín theo dọc hai bức tường, giữa lối đi như hun hút tiếp nối từ mặt đất lên đến trần nhà. Những tấm biển nhỏ nhắn và vuông vức gắn trên từng kệ: Học làm người, Tự lực văn đoàn, Từ điển...''Đây có lẽ là cảm hứng hay lý do ngầm để anh trở thành nhà sưu tập có hạng hiện nay (với khoảng 15 ngàn quyển sách) và viết cuốn sách biên khảo này.

Nhưng cũng chính trong cuốn sách, anh lại cảm thán: "Tôi không dám nhận là kẻ chơi sách. Càng không dám tự cho rằng sành sỏi trong thú chơi này. Đọc sách, tôi có chút duyên nợ nên mới thành một tay ngang chơi sách tài tử. Tôi thu vén được gia tài tương đối khấm khá như thế nào? Câu hỏi đơn giản, vậy mà khó tìm được câu trả lời đích đáng. Chả nhớ mình bắt đầu sưu tập từ khi nào, từ chủ đích ban đầu là tìm tài liệu cho việc viết lách, dường như mọi thứ nảy sinh một cách tự nhiên như duyên hệ vốn có rồi vận vào, tôi trót phải lòng với thú chơi đậm chất quý phái mà không hề hay biết mình đã đi trên con đường sưu tập".

Chính vì vậy, nhìn một một cách tổng thể, sau hơn nửa thế kỷ (tính từ 1960), nay thì giới sưu tập mới tìm được "hậu duệ" thứ nhất của Thú chơi sách. Còn lý do tại sao phải chờ lâu như vậy thì chưa thể có câu trả lời, dù số nhà sưu tập sách trong nửa thế kỷ qua phải tính đến con số hàng trăm.

YBOOK.vn


    Hiện tại chưa có thảo luận nào về vấn đề này.
Vui lòng đăng nhập để bình luận.
  • CÁC TIN BÀI KHÁC
  • Dòng sông cuộn chảy trong trái tim người lính

    Dòng sông cuộn chảy trong trái tim người lính (06/11/2020)

    Mai Thụy | TUOITRE.VN

    Đúng như lời nhà báo Phan Tùng Sơn nhận xét: 'Trần Thế Tuyển viết về chiến tranh cách mạng như nhà nông kéo cày trả nợ', dọc ngang hai tập sách mới ra mắt của ông - Dòng sông cuộn chảy và Gió thổi miền ký ức - là những mối nợ ân tình như vậy.

  • Nguyễn Ngọc Tư thẳm sâu trong Biên sử nước

    Nguyễn Ngọc Tư thẳm sâu trong Biên sử nước (03/11/2020)

    Lam Điền | TUOITRE.VN

    Biên sử nước - tiểu thuyết thứ hai của Nguyễn Ngọc Tư - vừa ra mắt bạn đọc tại TP.HCM sáng 1-11. Tác giả từ Cà Mau lên dành một buổi tặng chữ ký cho bạn đọc.

  • Trần Vàng Sao và những câu thơ vịn nhau mà sống

    Trần Vàng Sao và những câu thơ vịn nhau mà sống (23/10/2020)

    Lam Điền | TUOITRE.VN

    Vậy là sau hai năm từ ngày nhà thơ Trần Vàng Sao (1942-2018) giã biệt văn đàn, một tập thơ đầy đặn của ông mới được ra mắt bạn đọc. Người thơ lận đận một đời, ngay cả một tập thơ tươm tất cũng không kịp nhìn thấy khi còn tại thế.