• Làng ta

Giá bìa sách cõng hàng trăm thứ phí  


Khi một quyển sách cũ giảm đến 40% giá bìa, người làm sách phải bù vào bằng giá bìa quyển khác - Ảnh: L.Điền

Lam Điền | TUOITRE.VN

Ghi nhận của các giới hiện nay là giá sách ngày càng tăng cao, tạo thêm áp lực cho người đọc vốn đã không mấy hùng hậu ở xứ ta.

Giới làm sách kỳ cựu ở Việt Nam vẫn nhớ cái thời làm sách "trước Berne" (trước khi Việt Nam gia nhập Công ước Berne về bảo hộ quyền tác giả - năm 2004), khi ấy chi phí cấu thành một bản sách được tính đơn giản. Giá sách cao hay thấp chủ yếu phụ thuộc vào tiền giấy và tiền in ấn.

Tất nhiên, khi ấy đã có tình trạng chiết khấu (giảm giá khi bán sỉ) cho phát hành, thông thường 40-50%, và như vậy món đầu tiên giá bìa phải "cõng" là mức chiết khấu đã khiến giá sách cao hơn thực tế chi phí sản xuất.

Áp lực hàng tồn

Nay chi phí cấu thành một bản sách đã phức tạp hơn rất nhiều. Giám đốc phát hành một công ty sách ngồi nhẩm tính: các khoản đầu tư "hậu Berne" như: tiền tác quyền, tiền lương cho nhân viên giao dịch tác quyền, tiền rủi ro dự phòng về các vấn đề pháp lý khi đầu tư một bản sách... đều được quy thành giá bìa.

Trong một số nhà xuất bản và công ty sách, bộ phận phát hành bắt buộc phải trích dành một khoản lợi nhuận để hỗ trợ các đại lý phát hành - một loại quỹ cố định hằng năm. Khoản tiền ấy tất nhiên phải đến từ người mua hàng và đều được quy ra thành giá bìa.

Nhưng tác động lớn nhất đẩy giá sách lên cao là ở giá giấy in sách. Trong 4-5 năm trở lại đây, thị trường giấy trong và ngoài nước đều tăng. Các đại gia làm sách có một cách để giảm giá sách là bằng tiềm lực tài chính của mình trữ giấy, tức mua một lượng lớn giấy in sách ở thời điểm giá thấp hơn, sau đó in dần trong 1-2 năm.

Còn một yếu tố tác động vào giá sách, đó là áp lực hàng tồn. Theo ông Lê Quốc Hưng - chủ nhà sách Hà Nội - tình trạng sách tồn kho luôn là một áp lực trong hạch toán chi phí của người làm sách. Có những quyển in sau phải gánh thêm sứ mệnh làm sao thu lợi nhuận về để bù cho các quyển trước.

"Không ai muốn giá sách đắt"

Gần đây, Công ty sách Nhã Nam đã thay đổi quan điểm kinh doanh: chuyển từ làm sách giá bìa cao sang mức giá thấp hơn, mặc dù lâu nay sách Nhã Nam được người trong giới xem như một loại "hàng hiệu" mà giá cao là một thứ "đẳng cấp" đi kèm. "Đẳng cấp giá" kiểu ấy tất nhiên có lợi cho người làm sách, nhưng nếu chọn một phân khúc thị phần rộng hơn, với giá mềm hơn, thì lợi nhuận vẫn không đổi mà người đọc có lợi hơn.

Ông Dương Thanh Hoài - đại diện Nhã Nam tại TP.HCM - cho rằng chi phí sản xuất sách hiện nay rất nhiều, nhiêu khê và tốn kém. "Có những quyển sách đầu tư, in ấn xong, tiền chi ra rồi nhưng lúc phát hành gặp một sự cố gì đó, thế là nhà đầu tư bị mất tiền". Trong hạch toán kinh doanh, các khoản chi được tính đắp đổi cho nhau, và như vậy những rủi ro trong đầu tư làm sách lắm khi cũng trở thành một lý do khiến giá sách cao.

Lâu nay thị trường sách Việt Nam chứng kiến dòng sách minh họa in màu của Công ty Đông A. Đây là lĩnh vực sách tốn nhiều chi phí khi đầu tư sản xuất. Và như tâm sự của ông Trần Đại Thắng - giám đốc Đông A - bản thân ông phải vận dụng những kinh nghiệm của nghề in để tiết kiệm giấy, và sử dụng lợi thế về mối quan hệ với nhà in để có mức chi phí in ấn thấp hơn các nơi khác, để giá bìa dòng sách hình ảnh của đơn vị này không quá đắt.

Dù vậy, ông Thắng vẫn cho rằng giá sách Việt Nam không cao hơn các nước, nhưng lại quá cao so với thu nhập của các gia đình Việt Nam. "Đặc biệt với những gia đình ở nông thôn thì không thể bỏ vài trăm ngàn đồng trong số chi tiêu hằng tháng của gia đình để mua một vài quyển sách".

Cả ông Hoài và ông Thắng đều gặp nhau ở một điểm rằng: không ai muốn làm giá sách cao. Lý do là người làm sách đều muốn có nhiều người mua, giá càng cao càng ít cơ hội bán ra.

Và từ phía người đọc, giá sách đắt tác động đến những thói quen mua và đọc. Lành - sinh viên khoa tiếng Anh Trường ĐH KHXH&NV TP.HCM - cho biết cô thường xuyên vào nhà sách NVC đọc "cọp", vì "thú thật là có nhiều sách rất hay, rất muốn đọc nhưng không đủ tiền để mua".

Giá sách cao dẫn đến một quan niệm "lạ", như Trương Trung Nghĩa - chuyên viên công nghệ thông tin - cho rằng không nên mua và giữ sách, "vừa tốn tiền, vừa tốn chỗ để, tốt nhất là đọc trên các mạng và tìm nguồn download miễn phí" - Nghĩa bằng lòng với quyết định của mình.

Tùy vào thói quen đọc

Ở Hà Nội, người mua sách luôn mua được giá rẻ hơn giá bìa khoảng 20%. Với người có thu nhập như tôi, mỗi tháng chi khoảng 500.000 đồng mua sách là bình thường. Trong khi đó, có những sinh viên thường chuộng mua sách diễm tình Trung Quốc để đọc. Đây là loại sách giá bìa thường cao trong khi giá trị thường thấp. Cho nên việc người ta có tiếc tiền khi mua sách hay không còn tùy thuộc ở thói quen đọc sách.

K.D. (NXB Kim Đồng)

Sinh viên rất đắn đo

"Với mức thu nhập hiện nay của mình, việc mua các sách giá bìa từ 100.000-150.000 đồng thì không có gì phải đắn đo. Nhưng với các cháu tôi đang là sinh viên, bọn chúng cực kỳ đắn đo khi phải mua sách, thường muốn mượn hơn là mua".

Dịch giả Quế Sơn

Nhà tôi toàn mua sách cũ

Từ mấy năm nay, nhà tôi toàn mua sách cũ để đọc vì lý do sách cũ rẻ hơn sách mới. Sách đọc được bây giờ cũng trên dưới 100.000 đồng/quyển, ít có quyển nào dưới 50.000 đồng. Trong khi hai đứa con nhà tôi và cả ba nó đều thuộc loại nghiện đọc sách, hằng tuần đều đi mua sách về đọc. Nên giải pháp tìm mua sách cũ là phù hợp với các khoản chi tiêu trong gia đình.

Chị Hồng Hoa (Bệnh viện Phụ sản Từ Dũ)

YBOOK.vn


    Hiện tại chưa có thảo luận nào về vấn đề này.
Vui lòng đăng nhập để bình luận.
  • CÁC TIN BÀI KHÁC
  • Thơ thiền Lê - Nguyễn ra mắt sau 12 năm thực hiện

    Thơ thiền Lê - Nguyễn ra mắt sau 12 năm thực hiện (29/08/2019)

    Lam Điền | TUOITRE.VN

    Nhà thơ Nguyễn Duy vừa ra mắt tập 'Thơ thiền Lê - Nguyễn' tại Thư viện Khoa học Tổng hợp sáng 28-8, giới thiệu 30 tác phẩm của 30 tác giả Việt Nam trong hai triều đại hậu Lê và Nguyễn.

  • Sau 100 năm, 'Hán Sở tranh hùng' đã có bản dịch trọn vẹn và đầy đủ

    Sau 100 năm, 'Hán Sở tranh hùng' đã có bản dịch trọn vẹn và đầy đủ (26/08/2019)

    Cúc Đường | THETHAOVANHOA.VN

     Xuất hiện tại Việt Nam hơn một thế kỷ và từng được độc giả yêu thích, vậy nhưng phải tới giữa năm 2019 này, tiểu thuyết lịch sử Tây Hán diễn nghĩa (thường được biết đến với cái tên Hán Sở tranh hùng) mới được chuyển ngữ một cách trọn vẹn và đầy đủ.

  • 'Tôi viết cuốn sách đầu tay năm 75 tuổi'

    'Tôi viết cuốn sách đầu tay năm 75 tuổi' (13/08/2019)

    D.Kim Thoa chuyển ngữ | TUOITRE.VN

    Đây là dòng chia sẻ thực sự ấn tượng của bà Susan Moore Jordan, nhà văn nữ của Mỹ nay đã 81 tuổi, đã xuất bản 10 cuốn sách và vẫn đang say sưa sáng tạo trong bản thảo cuốn thứ 11.