GIỚI THIỆU SÁCH

  • Đà Lạt năm xưa Nguyễn Hữu Tranh Nhìn từ phương diện lịch sử quy hoạch các đô thị Việt Nam, thì Đà Lạt là một hiện tượng đô thị đặc biệt. Đó là một đô thị mang hình mẫu châu Âu trong lòng Việt Nam. Điều này thể hiện qua thiết kế hệ thống giao thông, hình thái kiến trúc, phân khu chức năng, triết lý bảo tồn cảnh trí tự nhiên và cuối cùng là lối sống cư dân... Đến nay, vẫn còn nhiều khoảng trống để xây dựng một chân dung hoàn chỉnh của Đà Lạt. Cuốn sách Đà Lạt năm xưa của Nguyễn Hữu Tranh, một người Đà Lạt viết về thành phố của mình, bằng sự biên khảo tỉ mỉ, cẩn trọng, đã kết nối các tài liệu hơn một thế kỷ qua để như một nhà xây dựng, tạo nên một khuôn hình tương đối rõ nét về giai đoạn hình thành và phát triển của Đà Lạt từ cuối TK 19 và nửa đầu TK 20. Sự gọn gàng, mạch lạc của cấu trúc cuốn sách trước hết là nhờ sự chọn lựa các tài liệu hấp dẫn, từ dạng hồi ký của các nhà khoa học, chính khách Pháp như Gabrielle M. Vassal, Étienne Tardif hay bác sĩ Alexandre Yersin..., đến các bài vở trên các tờ báo Pháp thời Đông Dương đề cập đến các vấn đề đầu tư xây dựng Đà Lạt và nhất là các bản đồ, công trình dân tộc học, đồ án quy hoạch thành phố... Cuốn sách được thực hiện từ đầu thập niên 1990, khi bóng hình Đà Lạt cũ còn tương đối đậm nét và bối cảnh lưu trữ cũng như truy cập dữ liệu đòi hỏi nhiều nỗ lực và kỹ năng xử lý tài liệu, qua hai thập niên đã chứng tỏ giá trị của nó. Những nỗ lực này của tác giả, một nhà nông học, đã khiến cho cuốn sách được giới nghiên cứu Đà Lạt tìm đọc, tham khảo như một cuốn cần thiết trong mọi danh mục tài liệu tham khảo. Sự hiểu biết chuyên môn về thực vật của tác giả cũng khiến cho cuốn sách có hàm lượng thông tin tin cậy, cũng như hiểu được không gian cảnh sắc trước khi người Pháp thiết lập đô thị theo hình mẫu phương Tây. Việc chỉ ra rằng nơi đây cũng từng có một nền tảng phong tục riêng rất ý nghĩa trong việc duy trì sự phát triển bền vững của Đà Lạt, nhất là với người đọc thế kỷ 21. Người giới thiệu bản thảo, nhà văn Nguyễn Vĩnh Nguyên đã nhận định: "Những dữ liệu về môi trường từ cuốn sách này cũng là một nguồn khả tín giúp độc giả có thể so sánh với hiện tại khi điều kiện xã hội kéo theo triết lý quy hoạch thay đổi, Đà Lạt đang đứng trước mối lo đánh mất 'mã gien' của mình." Trên hết, cuốn sách chứa đựng tình yêu của một cư dân đối với thành phố Đà Lạt xinh đẹp.
    ...
  • Sim và Âm vang cố quận Vũ Đức Sao Biển Sim và Âm vang cố quận là quà tặng dành cho các em học sinh và thư viện nhà trường toàn huyện Duy Xuyên, Quảng Nam. Quê hương của tác giả Vũ Đức Sao Biển, và thi sĩ Bùi Giáng. Như chính tựa đề sách gồm 2 phần: Sim là những bài bút ký được chọn lọc từ 300 bài trên báo Thanh Niên tuần san ra vào thứ Tư hàng tuần và Âm vang cố quận là tác phẩm biên khảo mới nhất viết về Bùi Giáng – nhà thơ tài hoa của quê hương Duy Xuyên. Một số chương trong Âm vang cố quận đã được giới thiệu trên hai tờ nhật báo Thanh Niên và Quảng Nam.
    ...
  • Địa lý học: Tự nhiên, Kinh... Hội Nghiên cứu Đông Dương Đầu thế kỷ XX, Hội nghiên cứu Đông Dương cho ra đời bộ sách Địa lý học: tự nhiên, kinh tế và lịch sử Nam kỳ về các tỉnh Nam kỳ. Bộ sách được viết bằng tiếng Pháp, mỗi tập theo một kết cấu chung thống nhất gồm 4 phần Địa lý hình thể Địa lý kinh tế Địa lý lịch sử và chính trị Thống kê và hành chánh Bộ sách thể hiện quan điểm và ý kiến của người Pháp về đất nước, con người Việt Nam lúc bấy giờ. Bộ sách được dịch giả Nguyễn Nghị và Nguyễn Thanh Long chuyển ngữ. Tập 03 cung cấp cho bạn đọc cái nhìn toàn diện về tỉnh Gia Định vào thời điểm năm 1902. Những thông tin trong sách cũng vô cùng quý giá, có thể giúp các nhà nghiên cứu, những người quan tâm về lịch sử tìm hiểu về Nam kỳ đầu thế kỷ XX.
    ...
  • Địa lý học: Tự nhiên, Kinh... Hội Nghiên cứu Đông Dương Đầu thế kỷ XX, Hội nghiên cứu Đông Dương cho ra đời bộ sách Địa lý học: tự nhiên, kinh tế và lịch sử Nam kỳ về các tỉnh Nam kỳ. Bộ sách được viết bằng tiếng Pháp, mỗi tập theo một kết cấu chung thống nhất gồm 4 phần Địa lý hình thể Địa lý kinh tế Địa lý lịch sử và chính trị Thống kê và hành chánh Bộ sách thể hiện quan điểm và ý kiến của người Pháp về đất nước, con người Việt Nam lúc bấy giờ. Bộ sách được dịch giả Nguyễn Nghị và Nguyễn Thanh Long chuyển ngữ. Tập 06 là công trình nghiên cứu khá tỉ mỉ và chi tiết về mọi mặt của vùng đất Châu Đốc xưa để phục vụ cho công cuộc khai thác thuộc địa của Pháp tại vùng đất Tây Nam bộ có nhiều tiềm năng kinh tế.
    ...
  • Địa lý học: Tự nhiên, Kinh... Hội Nghiên cứu Đông Dương Đầu thế kỷ XX, Hội nghiên cứu Đông Dương cho ra đời bộ sách Địa lý học: tự nhiên, kinh tế và lịch sử Nam kỳ về các tỉnh Nam kỳ. Bộ sách được viết bằng tiếng Pháp, mỗi tập theo một kết cấu chung thống nhất gồm 4 phần Địa lý hình thể Địa lý kinh tế Địa lý lịch sử và chính trị Thống kê và hành chánh Bộ sách thể hiện quan điểm và ý kiến của người Pháp về đất nước, con người Việt Nam lúc bấy giờ. Bộ sách được dịch giả Nguyễn Nghị và Nguyễn Thanh Long chuyển ngữ. Tập 07 là công trình nghiên cứu khá tỉ mỉ và chi tiết về mọi mặt của vùng đất Bến Tre xưa để phục vụ cho công cuộc khai thác thuộc địa của Pháp tại vùng đất Tây Nam bộ có nhiều tiềm năng kinh tế.
    ...
  • Địa lý học: Tự nhiên, Kinh... Hội Nghiên cứu Đông Dương Đầu thế kỷ XX, Hội nghiên cứu Đông Dương cho ra đời bộ sách Địa lý học: tự nhiên, kinh tế và lịch sử Nam kỳ về các tỉnh Nam kỳ. Bộ sách được viết bằng tiếng Pháp, mỗi tập theo một kết cấu chung thống nhất gồm 4 phần Địa lý hình thể Địa lý kinh tế Địa lý lịch sử và chính trị Thống kê và hành chánh Bộ sách thể hiện quan điểm và ý kiến của người Pháp về đất nước, con người Việt Nam lúc bấy giờ. Bộ sách được dịch giả Nguyễn Nghị và Nguyễn Thanh Long chuyển ngữ. Tập 12 cung cấp cho bạn đọc cái nhìn toàn diện về tỉnh Long Xuyên vào thời điểm năm 1905. Những thông tin trong sách cũng vô cùng quý giá, có thể giúp các nhà nghiên cứu, những người quan tâm về lịch sử tìm hiểu về Nam kỳ đầu thế kỷ XX.
    ...
  • Địa lý học: Tự nhiên, Kinh... Hội Nghiên cứu Đông Dương Đầu thế kỷ XX, Hội nghiên cứu Đông Dương cho ra đời bộ sách Địa lý học: tự nhiên, kinh tế và lịch sử Nam kỳ về các tỉnh Nam kỳ. Bộ sách được viết bằng tiếng Pháp, mỗi tập theo một kết cấu chung thống nhất gồm 4 phần Địa lý hình thể Địa lý kinh tế Địa lý lịch sử và chính trị Thống kê và hành chánh Bộ sách thể hiện quan điểm và ý kiến của người Pháp về đất nước, con người Việt Nam lúc bấy giờ. Bộ sách được dịch giả Nguyễn Nghị và Nguyễn Thanh Long chuyển ngữ. Tập 08, là công trình nghiên cứu khá tỉ mỉ và chi tiết về mọi mặt của vùng đất Sa Đéc xưa (nay là tỉnh Đồng Tháp) vào thời điểm năm 1903 để phục vụ cho công cuộc khai thác thuộc địa của Pháp tại vùng đất Tây Nam bộ có nhiều tiềm năng kinh tế.
    ...
  • Địa lý học: Tự nhiên, Kinh... Hội Nghiên cứu Đông Dương Đầu thế kỷ XX, Hội nghiên cứu Đông Dương cho ra đời bộ sách Địa lý học: tự nhiên, kinh tế và lịch sử Nam kỳ về các tỉnh Nam kỳ. Bộ sách được viết bằng tiếng Pháp, mỗi tập theo một kết cấu chung thống nhất gồm 4 phần Địa lý hình thể Địa lý kinh tế Địa lý lịch sử và chính trị Thống kê và hành chánh Bộ sách thể hiện quan điểm và ý kiến của người Pháp về đất nước, con người Việt Nam lúc bấy giờ. Bộ sách được dịch giả Nguyễn Nghị và Nguyễn Thanh Long chuyển ngữ. Tập 14 cung cấp cho bạn đọc cái nhìn toàn diện về tỉnh Vĩnh Long vào thời điểm năm 1911. Những thông tin trong sách cũng vô cùng quý giá, có thể giúp các nhà nghiên cứu, những người quan tâm về lịch sử tìm hiểu về Nam kỳ đầu thế kỷ XX.
    ...
  • Cõi người - Chân dung Trần... Trần Chiến Viết về một nhân vật lịch sử không xa xưa, thậm chí dồi dào tư liệu nhưng không dễ bởi độ phức tạp của bối cảnh đòi hỏi phải giải mã được. Cõi người đã tiếp cận con người nhà cách mạng, nhà sử học Trần Huy Liệu ở một góc độ "người" trong các khung tham chiếu thời đại, qua đó gợi lại tiến trình biến đổi của xã hội Việt Nam từ cận đại sang hiện đại. Trần Huy Liệu là một con người "đa hệ". Về mặt văn hoá, bắt đầu từ Nho giáo, ông chuyển dần sang tân học. Về "nhân thân xã hội", trước sau ông là người dân tộc trong căn cốt, dù là trong phong trào Thanh niên, Quốc Dân đảng hay là người Cộng sản. Từ làm báo, trải qua hoạt động tuyên truyền rồi trở thành người viết sử, đời ông gắn với những trào lưu chính yếu nhất của nước Việt trong thế kỷ 20: Nho tàn, Tây học, chủ nghĩa Tam dân, hệ tư tưởng Cộng sản... Qua những tài liệu đã xuất bản và sổ tay ghi chép của chính nhà sử học Trần Huy Liệu, tác giả đã dựng nên một chân dung xác đáng nhất về một con người vừa là nhân chứng, vừa là người góp phần kiến tạo nên những biến cố quan trọng của đất nước. Vừa như sống trong những biến động sôi sục của thời đại, vừa thong dong ở một độ lùi của lịch sử, câu chuyện lôi cuốn người đọc ở một cách nhìn toàn diện mà vẫn rất chi tiết. Bản in lần này của Nhà xuất bản Trẻ được bổ sung thêm tư liệu, như những bức thư của học giả Đào Duy Anh, trao đổi với Thủ tướng Phạm Văn Đồng, và giáo sư Phan Huy Lê về câu chuyện Lê Văn Tám... Những điều này làm nên thêm sức hấp dẫn cho tác phẩm này.
    ...
  • Làng ta

Tác giả 'Đà Lạt bên dưới sương mù':

Bảo vệ một đô thị, tình yêu thôi chưa đủ  


Tập sách Đà Lạt bên dưới sương mù cùng họa đồ thiết kế và phân lô khu chợ Mới Đà Lạt của KTS Ngô Viết Thụ, năm 1959. Tác giả Nguyễn Vĩnh Nguyên sẽ có cuộc trò chuyện với độc giả nhân sách ra mắt vào 9h ngày 24-3 tại 38 Võ Văn Tần, Q.3, TP.HCM - Ảnh: GIA TIẾN

Huỳnh Trọng Khang | TUOITRE.VN

Có những người cả đời ôm ghì lấy một thành phố, như thể hấp lực nó lớn đến mức luôn hút lấy người ấy. Nhà văn Nguyễn Vĩnh Nguyên là một người như vậy.

Sau Với Đà Lạt ai cũng là lữ khách, Đà Lạt một thời hương xa, lần này anh trở lại với biên khảo Đà Lạt bên dưới sương mù.

Trò chuyện với Thế giới sách quanh tác phẩm này, cây bút biên khảo Nguyễn Vĩnh Nguyên chia sẻ: "Tôi có niềm hứng thú của kẻ đi xuyên sương mù để nhận diện lại một đô thị với những chiều kích giá trị còn lại, những gì bị bôi xóa, lãng quên, diễn dịch cách này hay cách khác".

Đà Lạt của những sự kiện bí mật

* Khi đọc tác phẩm Đà Lạt bên dưới sương mù, độc giả dễ bị choáng ngợp bởi khối lượng tài liệu đồ sộ, đặc biệt là tài liệu trong các văn khố. Anh có thể nói qua về quá trình tiếp cận, xử lý các tài liệu này, cách chọn lựa đề tài trong vô vàn tài liệu?

- Tôi dành ra hai năm đi vào các trung tâm lưu trữ tại Sài Gòn và Đà Lạt để tìm tất cả những gì có liên quan tới Đà Lạt trong khoảng 1950 - 1975. Tôi cũng cậy nhờ một người quen tại Paris lấy được tập tài liệu quý về Hoàng triều cương thổ tại Thư viện quốc gia Pháp.

Khối lượng tài liệu Đà Lạt trong thời kỳ Hoàng triều cương thổ và Việt Nam cộng hòa để lại lên đến vài trăm bó, hàng ngàn trang văn bản cũ với đủ thứ chuyện xảy ra tại thành phố này, từ chuyện một bà ở đường Duy Tân đăng ký mở bưu cục phụ, chuyện giải tỏa để mở rộng sân bay Cam Ly hay bó hồ sơ về đất và nhà bà Nhu (Trần Lệ Xuân) đầy những khế ước, đoạn mãi, quyết định, công văn, báo cáo...

Đi vào các kho tài liệu đó, bạn sẽ dễ dàng bị choáng ngợp. Vì thấy điều gì cũng mới lạ. Bạn có niềm hứng thú khi đi vào một thành phố bằng con đường khác mà trước đó hiếm ai đi. Hứng thú đó có thể làm cho bạn dễ mất tập trung và đi lạc không thấy lối ra.

Những lúc thấy mình có dấu hiệu hoang mang trước những kho tài liệu, tôi đã tìm cách thoát ra bằng việc đi thực địa và tìm tài liệu trong "giang hồ" (giới sưu tập, mua bán tài liệu cũ)...

Rồi nhất thiết phải căng lên một cái khung tổng thể cho cuốn sách. Tôi trả lời câu hỏi những gì cần nói về Đà Lạt trong giai đoạn này.

* Làm thế nào anh có thể dung hòa được tính khô cứng của tài liệu với giọng văn kể chuyện hấp dẫn để tác phẩm này không trở thành một cuộc "triển lãm" tài liệu?

- Đó là điều khó khăn. Nó đòi hỏi một quá trình đọc, xử lý, làm chủ văn bản. Tôi mang máy tính vào trung tâm lưu trữ và ngồi làm việc tại đó mỗi khi có thể, để giảm chi phí in sao tài liệu (bạn biết đó, tất cả là chi phí cá nhân). Và kiên trì lần ra đường dây của những câu chuyện được mã hóa qua các văn bản hành chính, hình ảnh...

Việc dựng lại câu chuyện đòi hỏi độ chuẩn xác cao, có chú dẫn cụ thể, khoa học. Tôi cũng đã nhiều lần đi về Đà Lạt, tiếp xúc người Đà Lạt có mặt trong các sự kiện, tìm các tài liệu trong sách báo đã ấn hành để thâm nhập vào các dữ kiện đời sống, cố gắng tái hiện không gian sống động nhất có thể.

Tuy nhiên, điều thú vị là rất nhiều sự kiện bí mật đã không được nhiều người, ngay cả người Đà Lạt biết đến, ví dụ vụ các phi công Pháp được cho là "trộm máy bay" khi hãng bay S.I.L.A. bị quốc trưởng Bảo Đại bỏ rơi, vụ ám sát quan mật thám ở số 17 Rue des Roses kéo theo vụ xử tử 20 người Việt ở Cam Ly, hay chuyện các công chức Nha văn khố đã không ngại hiểm nguy, cứu tài liệu trong bom lửa vào những ngày tháng 3-1975...


Nhà văn Nguyễn Vĩnh Nguyên

Tôi nghĩ ở giai đoạn này, để bảo vệ những giá trị của một công trình, một đô thị, thì tình yêu thôi sẽ không đủ. Yêu nhiều quá sớm muộn cũng sẽ dẫn đến... bất lực và hụt hẫng tràn trề.

NGUYỄN VĨNH NGUYÊN

Giá trị lịch sử của khu Hòa Bình

* Trong các tài liệu anh công bố ở đây, đáng chú ý là các tài liệu hình ảnh, bản vẽ quy hoạch... Anh có nhận xét gì về tầm nhìn quy hoạch đô thị Đà Lạt của các thế hệ trước?

- Trong sách, tôi có đề cập câu chuyện về việc xây chợ Mới Đà Lạt (nay là chợ Đà Lạt) và bản đồ án phân lô phố một tầng lầu ở khu chợ, do KTS Ngô Viết Thụ thiết kế năm 1959.

Thời điểm đó, KTS Ngô Viết Thụ vừa học ở Pháp về, có chuyên môn quy hoạch, nắm trong tay giải thưởng Kiến trúc Khôi nguyên La Mã, được tổng thống Diệm giao phó quyết định nhiều phân vùng kiến trúc, quy hoạch miền Nam, trong đó có khu chợ Mới Đà Lạt.

Chỉ cần thiếu bình tĩnh và phô trương "tư duy tân kỳ" một chút, ông Thụ đã có thể cố vấn cho thị trưởng Đà Lạt và ông tổng thống cho đập bỏ cái chợ cũ (nay là rạp Hòa Bình) ngay.

Nhưng ông Thụ đã không làm vậy, có lẽ vì là người gắn bó với Đà Lạt, ông đọc được giá trị lịch sử của khu quảng trường Hòa Bình và giá trị di sản của ngôi chợ cũ trông rất đơn sơ.

Ông giữ lại và làm một cầu dẫn từ khúc quanh phía sau chợ cũ sang ngôi chợ Mới, tạo ra sự nối kết rất hài hòa giữa hai thời kỳ kiến trúc quá khứ - hiện tại, di sản - hiện đại; đồng thời giới hạn khu thương mại quanh chợ chỉ được phép xây một tầng lầu.

Trong lịch sử, người dân Đà Lạt đã đồng tình với đồ án trên; Hội đồng thành phố từng lên tiếng để giữ gìn những nguyên tắc chính khi có ai đó cậy quyền lực và kinh tế để phá vỡ nguyên tắc. Tôi đã chọn in bản họa đồ 1959 của Ngô Viết Thụ làm quà tặng kèm theo sách như một tài liệu quý mà độc giả có thể tự đối chiếu với thực tiễn.

YBOOK.vn


    Hiện tại chưa có thảo luận nào về vấn đề này.
Vui lòng đăng nhập để bình luận.
  • CÁC TIN BÀI KHÁC
  • 'Nâng niu cả những giá trị nhân cảm phía sau cái ác'

    'Nâng niu cả những giá trị nhân cảm phía sau cái ác' (25/04/2019)

    Như Hà (thực hiện) | THETHAOVANHOA.VN

    Tiểu thuyết Oán thù trớ trêu của Lại Văn Long (sinh 1964 tại Đà Lạt) vừa phát hành như là phần tiếp theo của tiểu thuyết hình sự Mật danh Đ9. Vậy nhưng, trong năm 2019, tác giả này lại dự định xuất bản thêm 3 tiểu thuyết khác, để gộp với 2 cuốn này thành một bộ tiểu thuyết hình sự dày từ 2.500-3.000 trang.

  • Người Mỹ giúp con ham đọc sách: 'Cuộc phiêu lưu' kỳ vĩ

    Người Mỹ giúp con ham đọc sách: 'Cuộc phiêu lưu' kỳ vĩ (23/04/2019)

    Thiên Điểu | TUOITRE.VN

    Đọc cuốn cẩm nang Người Mỹ giúp con ham đọc sách trong bộ sách Helping your child của Bộ Giáo dục Mỹ, nhiều cha mẹ Việt có thể giật mình khi đã bỏ lỡ hành trình nuôi dưỡng tình yêu đọc sách trong những năm tháng đầu đời của con trẻ.

  • Nữ tiến sĩ đi học lần đầu ở tuổi... 17

    Nữ tiến sĩ đi học lần đầu ở tuổi... 17 (22/04/2019)

    Thật khó tin ở một đất nước có nền giáo dục ưu việt như Mỹ, một cô gái mới đi học lần đầu ở tuổi 17. Càng khó tin hơn, sau 10 năm từ khi đi học, cô giành học vị tiến sĩ sử học của Đại học Cambridge và được tỉ phú Bill Gates đặc biệt khen ngợi.