GIỚI THIỆU SÁCH

  • Nói về miền Nam - Cá... Sơn Nam Cả 3 tập sách trên của nhà văn Sơn Nam đều đã được xuất bản từ những năm 60 - 70. Ở lần xuất bản này, cũng không có gì khác hơn ngoài việc tập hợp và giới thiệu cả ba tập sách trên trong cùng một ấn phẩm nhằm giới thiệu với bạn đọc những nét riêng của Nam Bộ trong ngôi nhà chung Việt Nam; trong những sinh hoạt lễ đám hội hè, các thủ tục của quan, hôn, tang, tế, lễ cùng những dẫn chứng thú vị về nguồn gốc hình thành và phát triển của nó.
    ...
  • Cần Thơ phố cũ nét xưa Nhâm Hùng, Thư viện Thành phố Cần... Cần Thơ phố cũ nét xưa là tập biên khảo về vùng đất "gạo trắng nước trong" xứ Tây Đô xưa của soạn giả Nhâm Hùng liên kết với Thư viện Thành phố Cần Thơ. Tập sách gồm 2 phần: "Cội nguồn và khai mở"; "Nhận diện đô thị buổi đầu". "Bằng cứ liệu phong phú đã cất công sưu tầm gần trọn đời người, tác giả Nhâm Hùng kể cho độc giả nghe thuở ban đầu của đạo Trấn Giang, rồi địa danh Tham Tướng, việc chuyển đổi hai tiếng Cần Thơ từ địa danh dân gian sang địa danh hành chính... Một trong những tiểu mục đáng chú ý trong sách có lẽ là "Miệt vườn Cần Thơ hình thành ra sao". Tác giả có lý khi lý giải rằng, miệt vườn Cần Thơ được mở mang, mà cái nôi ở dọc theo tuyến Cái Răng, Ba Láng, Vàm Xáng, Phong Điền, Long Tuyền, Bình Thủy. Để rồi nhiều tên rạch lấy từ các loại trái cây như Rạch Cam, Rạch Chanh, Mương Dâu... ra đời, tồn tại tới hôm nay, như lưu dấu miệt vườn xưa... Trong phần "Chợ nổi Cái Răng hình thành", tác giả sau khi khái quát về lịch sử hình thành, nét đặc trưng như cây bẹo, tiếng rao đi sâu bàn về "giá trị thương hồ". Đó cũng là giá trị văn hóa tiềm ẩn đã được công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Thú vị làm sao trên chợ nổi có đến hàng chục đơn vị tính: ký, chục, trăm, thiên, giạ, táu, đôi, thước... nhưng thú vị nhất vẫn là cách bán mớ, bán mão... Cần Thơ phố cũ nét xưa còn có nhiều trang viết về công trình kiến trúc cổ trên đất Tây Đô, về lịch sử đáng nhớ của bến Ninh Kiều, tiền thân là bến Hàng Dương. Tác giả cũng làm sống dậy không gian và không khí bến xe đò ở Cần Thơ xưa đi Lục tỉnh, minh chứng về vị trí trung tâm của mảnh đất này..." Đi tìm "phố cũ nét xưa" - Đăng Huỳnh Như tác giả đã nói "khảo cứu lịch sử thành phố Cần Thơ hôm nay, chính là tìm về cội nguồn đất Trấn Giang xưa, tức xứ sở Cần Thơ để mở đầu cho cuộc hành trình khơi dậy kho tàng quá khứ..." vì lẽ thường ai cũng có nhu cầu hiểu biết về nơi "chôn nhau cắt rốn", quê hương bản quán của mình, người ở nơi khác tới hay du khách một lần "cỡi ngựa xem hoa" cũng thích tìm hiểu đôi điều tại điểm đến mà họ vừa dừng chân. MỤC LỤCLời nói đầuPhần 1: Cội nguồn và khai mở Tìm về đất Trấn Giang xưa Đô thị sơ khai dưới triều Nguyễn Miệt vườn Cần Thơ hình thành ra sao? Kể chuyện cồn nổi Vẻ đẹp kiến trúc cổ Chợ nổi Cái Răng hình thành Phần 2: Nhận diện đô thị buổi đầu Đô thị Cần Thơ 100 năm trước Cần Thơ trong sách Nam kỳ phong tục nhơn vật diễn ca (1909) Bến Ninh Kiều thuở ấy Văn minh tàu bè, xe cộ Bắc (phà) Cần Thơ sứ mạng trăm năm Vang tiếng văn chương, kịch nghệ Thông tin đại chúng đi đầu miền Tây Lý thú địa danh dân gian ở Cần Thơ Bàn về Tây Đô Thương hoài phố cũ, nét xưa Sách tài liệu tham khảo
    ...
  • Địa lý học: Tự nhiên, Kinh... Hội Nghiên cứu Đông Dương Đầu thế kỷ XX, Hội nghiên cứu Đông Dương cho ra đời bộ sách Địa lý học: tự nhiên, kinh tế và lịch sử Nam kỳ về các tỉnh Nam kỳ. Bộ sách được viết bằng tiếng Pháp, mỗi tập theo một kết cấu chung thống nhất gồm 4 phần Địa lý hình thể Địa lý kinh tế Địa lý lịch sử và chính trị Thống kê và hành chánh Bộ sách thể hiện quan điểm và ý kiến của người Pháp về đất nước, con người Việt Nam lúc bấy giờ. Bộ sách được dịch giả Nguyễn Nghị và Nguyễn Thanh Long chuyển ngữ. Tập 03 cung cấp cho bạn đọc cái nhìn toàn diện về tỉnh Gia Định vào thời điểm năm 1902. Những thông tin trong sách cũng vô cùng quý giá, có thể giúp các nhà nghiên cứu, những người quan tâm về lịch sử tìm hiểu về Nam kỳ đầu thế kỷ XX.
    ...
  • Địa lý học: Tự nhiên, Kinh... Hội Nghiên cứu Đông Dương Đầu thế kỷ XX, Hội nghiên cứu Đông Dương cho ra đời bộ sách Địa lý học: tự nhiên, kinh tế và lịch sử Nam kỳ về các tỉnh Nam kỳ. Bộ sách được viết bằng tiếng Pháp, mỗi tập theo một kết cấu chung thống nhất gồm 4 phần Địa lý hình thể Địa lý kinh tế Địa lý lịch sử và chính trị Thống kê và hành chánh Bộ sách thể hiện quan điểm và ý kiến của người Pháp về đất nước, con người Việt Nam lúc bấy giờ. Bộ sách được dịch giả Nguyễn Nghị và Nguyễn Thanh Long chuyển ngữ. Tập 06 là công trình nghiên cứu khá tỉ mỉ và chi tiết về mọi mặt của vùng đất Châu Đốc xưa để phục vụ cho công cuộc khai thác thuộc địa của Pháp tại vùng đất Tây Nam bộ có nhiều tiềm năng kinh tế.
    ...
  • Địa lý học: Tự nhiên, Kinh... Hội Nghiên cứu Đông Dương Đầu thế kỷ XX, Hội nghiên cứu Đông Dương cho ra đời bộ sách Địa lý học: tự nhiên, kinh tế và lịch sử Nam kỳ về các tỉnh Nam kỳ. Bộ sách được viết bằng tiếng Pháp, mỗi tập theo một kết cấu chung thống nhất gồm 4 phần Địa lý hình thể Địa lý kinh tế Địa lý lịch sử và chính trị Thống kê và hành chánh Bộ sách thể hiện quan điểm và ý kiến của người Pháp về đất nước, con người Việt Nam lúc bấy giờ. Bộ sách được dịch giả Nguyễn Nghị và Nguyễn Thanh Long chuyển ngữ. Tập 07 là công trình nghiên cứu khá tỉ mỉ và chi tiết về mọi mặt của vùng đất Bến Tre xưa để phục vụ cho công cuộc khai thác thuộc địa của Pháp tại vùng đất Tây Nam bộ có nhiều tiềm năng kinh tế.
    ...
  • Địa lý học: Tự nhiên, Kinh... Hội Nghiên cứu Đông Dương Đầu thế kỷ XX, Hội nghiên cứu Đông Dương cho ra đời bộ sách Địa lý học: tự nhiên, kinh tế và lịch sử Nam kỳ về các tỉnh Nam kỳ. Bộ sách được viết bằng tiếng Pháp, mỗi tập theo một kết cấu chung thống nhất gồm 4 phần Địa lý hình thể Địa lý kinh tế Địa lý lịch sử và chính trị Thống kê và hành chánh Bộ sách thể hiện quan điểm và ý kiến của người Pháp về đất nước, con người Việt Nam lúc bấy giờ. Bộ sách được dịch giả Nguyễn Nghị và Nguyễn Thanh Long chuyển ngữ. Tập 12 cung cấp cho bạn đọc cái nhìn toàn diện về tỉnh Long Xuyên vào thời điểm năm 1905. Những thông tin trong sách cũng vô cùng quý giá, có thể giúp các nhà nghiên cứu, những người quan tâm về lịch sử tìm hiểu về Nam kỳ đầu thế kỷ XX.
    ...
  • Địa lý học: Tự nhiên, Kinh... Hội Nghiên cứu Đông Dương Đầu thế kỷ XX, Hội nghiên cứu Đông Dương cho ra đời bộ sách Địa lý học: tự nhiên, kinh tế và lịch sử Nam kỳ về các tỉnh Nam kỳ. Bộ sách được viết bằng tiếng Pháp, mỗi tập theo một kết cấu chung thống nhất gồm 4 phần Địa lý hình thể Địa lý kinh tế Địa lý lịch sử và chính trị Thống kê và hành chánh Bộ sách thể hiện quan điểm và ý kiến của người Pháp về đất nước, con người Việt Nam lúc bấy giờ. Bộ sách được dịch giả Nguyễn Nghị và Nguyễn Thanh Long chuyển ngữ. Tập 08, là công trình nghiên cứu khá tỉ mỉ và chi tiết về mọi mặt của vùng đất Sa Đéc xưa (nay là tỉnh Đồng Tháp) vào thời điểm năm 1903 để phục vụ cho công cuộc khai thác thuộc địa của Pháp tại vùng đất Tây Nam bộ có nhiều tiềm năng kinh tế.
    ...
  • Địa lý học: Tự nhiên, Kinh... Hội Nghiên cứu Đông Dương Đầu thế kỷ XX, Hội nghiên cứu Đông Dương cho ra đời bộ sách Địa lý học: tự nhiên, kinh tế và lịch sử Nam kỳ về các tỉnh Nam kỳ. Bộ sách được viết bằng tiếng Pháp, mỗi tập theo một kết cấu chung thống nhất gồm 4 phần Địa lý hình thể Địa lý kinh tế Địa lý lịch sử và chính trị Thống kê và hành chánh Bộ sách thể hiện quan điểm và ý kiến của người Pháp về đất nước, con người Việt Nam lúc bấy giờ. Bộ sách được dịch giả Nguyễn Nghị và Nguyễn Thanh Long chuyển ngữ. Tập 14 cung cấp cho bạn đọc cái nhìn toàn diện về tỉnh Vĩnh Long vào thời điểm năm 1911. Những thông tin trong sách cũng vô cùng quý giá, có thể giúp các nhà nghiên cứu, những người quan tâm về lịch sử tìm hiểu về Nam kỳ đầu thế kỷ XX.
    ...
  • Địa chí tỉnh Đồng Tháp Nhiều tác giả Tháp mười đẹp nhất bông senViệt Nam đẹp nhất có tên Bác Hồ Ai đi về miền Tây, đến ngã ba An Thái Trung (Cái Bè, Tiền Giang) rẽ vào quốc lộ 30, chẳng mấy chốc mà ta đặt chân vào mảnh đất đầu nguồn của con sông Tiền - Đồng Tháp. Dưới sự chỉ đạo của Tỉnh ủy Đồng Tháp, cùng với sự đóng góp của các nhà nghiên cứu, các nhà khoa học, quyển sách này hy vọng sẽ mang đến được cho độc giả bức tranh khái quát về mảnh đất Đồng Tháp: con người, lịch sử, văn hóa, kinh tế xã hội,... từ buổi đầu cho đến năm 2005. Dựa vào những phát hiện khảo cổ, các nhà khoa học đã khẳng định Đồng Tháp là nơi cư trú của con người từ rất sớm. Nơi đây còn có dấu tích của một trong những quố gia phát triển rực rỡ ở thời kỳ Đông Nam Á cổ đại - Phù Nam. Dẫu vậy, do sự biến thiên của đất trời, nên Đồng Tháp có lịch sử dân cư đầy biến động. Đến cuối thế kỷ XVI, đầu thế kỷ XVII, xuất phát từ những đòi hỏi bức thiết của cuộc sống, làn sóng di cư của người Việt từ Ngũ Quảng, cùng với cư dân bản địa Khmer và người Hoa, đã ra sức khai phá, cải tạo thiên nhiên, đưa nơi đây nhanh chóng trở nên trù phú, giao thương tấp nập. Không chỉ chịu thương chịu khó, cần cù lao động, nhân dân Đồng Tháp còn có truyền thống yêu nước dồi dào và tinh thần đấu tranh kiên cường bất khuất chống ngoại xâm. Cùng với các danh lam thắng cảnh nổi tiếng như Tràm Chim, Gáo Giồng, Xẻo Quýt... nơi đây còn có biết bao địa danh ghi lại những chiến thắng oanh liệt của người xưa: Đây Vàm Nao - Cổ Hồ - cù lao Tây ghi dấu trận đánh tan quân Xiêm xâm lược, lại thêm cánh đồng Láng Linh - Bảy Thưa đến Đồng Tháp Mười vẫn còn dấu ấn của nghĩa quân Thiên hộ Dương, Đốc binh Nguyễn Tấn Kiều trong câu ca: "Bao giờ hết cỏ Tháp Mười, thì dân Nam mới hết người đánh Tây"; căn cứ Đồng Tháp Mười, địa danh Giồng Thị Đam - Gò Quản Cung vẫn còn đây chất bi tráng của chiến trường miền Tây ác liệt;... Trong những lúc khó khan, tinh thần lạc quan, tin tưởng vào một ngày mai tốt đẹp đã giúp nhân dân Đồng Tháp vượt qua những tháng ngày gian khó. Những câu đố, giai thoại, ca dao, tục ngữ, câu vè,... của các tác giả khuyết danh, đến các tác phẩm văn chương hiện đại, đã phản ánh khá đầy đủ từ dấu ấn của buổi đầu khai hoang lập ấp, những ngày kháng chiến chống ngoại xâm, giữ làng giữ nước. Cũng không thể nào không nhắc đến những đóng góp to lớn của vùng đất Đồng Tháp với sự phát triển của nghệ thuật đờn ca tài tử, cải lương mang đậm bản sắc dân tộc của người miền Nam nói riêng và của cả nước nói chung. MỤC LỤCBảng viết tắtLời giới thiệuLời nói đầuPhần thứ nhất: Tự nhiên và dân cư Chương 1: Địa lý hành chính Chương 2: Địa lý tự nhiên Chương 3: Dân cư và dân số Đồng Tháp Phần thứ hai: Lịch sử và truyền thống đấu tranh Chương 1: Đồng Tháp trong buổi đầu khai phá Chương 2: Đồng Tháp từ thế kỷ XVII đến 1930 Phần thứ ba: Kinh tế Chương 1: Nông nghiệp Chương 2: Công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp Chương 3: Giao thông, bưu điện Chương 4: Thương mại - Du lịch Phần thứ tư: Văn hóa - Xã hội Chương 1: Giáo dục Chương 2: Y tế Chương 3: Thể dục thể thao Chương 4: Phong tục tập quán, ở, ăn, mặc Chương 5: Tôn giáo tín ngưỡng Chương 6: Văn học Chương 7: Sân khấu Đồng Tháp Phần thứ năm: Kết luận chungPhần thứ sáu: Phụ lục
    ...
  • Tạp bút năm Giáp Tuất 1994 Vương Hồng Sển Đây là một trong những tập di cảo của học giả Vương Hồng Sển, lần đầu tiên được xuất bản. Với những trải nghiệm của tác giả về thời cuộc, về thú chơi đồ cổ, về những nhân vật sống cùng thời với ông.
    ...
  • Tự vị tiếng nói miền Nam Vương Hồng Sển Trước 1995, những khi thắc mắc về những từ gốc Trung Hoa, gốc Khơ-me hay những địa danh, tôi thường đến nhà chú Vương - đó làcách tôi xưng hô với Cụ do sự cách biệt về tuổi tác và lòng kính trọng.Nay ngồi đọc lại từng trang quyển "Tự Vị Tiếng Nói Miền Nam", tôi có cảm tưởng như đang nghe chú Vương nói về các từ gốc Triều Châu: lì xì, thèo lèo, mửng...; các từ gốc Quảng Đông: hẩu, xá xíu, xiếu mại...; các từ gốc Khơ-me: bưng, nóp, bò hóc, bò ót...; và gốc Pháp: xà ích, dinh tê.Về từ "dinh tê" chẳng hạn, Cụ Vương kể rằng đó là từ nói trại động từ "rentrer" của Pháp theo lối phát âm của đồng bào miền Bắc, chỉ việc những người tản cư khi Pháp tái chiếm các đô thị sau 1945, sau thời gian sống trong vùng tự do, vì nhớ tiếc đời sống thị thành đã trở về sống ở vùng Pháp ngụy. Rồi nhân đó, Cụ sẽ kể từ "tụt tạt" là một từ nảy sinh trong thời kháng chiến, cũng ở miền Bắc, chỉ việc mấy người theo kháng chiến nhát gan, khi đối diện với binh lực đối phương thường tìm cách "tụt" xuống phía sau hay "tạt" sang bên này bên kia để tránh địch.Cách trình bày do sự liên tưởng trong lúc hứng thú khiến đôi khi Cụ không giữ đúng lối sắp xếp các mục từ thông thường trong từ điển. Sau khi kể các tư liệu về lịch sử, địa lý, dân cư... của tỉnhBà Rịa chẳng hạn, Cụ kể luôn tất cả các tỉnh Nam Bộ, từ Bạc Liêu đến Vĩnh Long theo thứ tự a,b,c, cũng với đầy đủ các chi tiết về mỗi tỉnh. Các địa danh về cù lao, cửa, núi, sông, giồng, gò... cũng được trình bày theo cách ấy.Tuy có hơi mất thời giờ trong sự tra cứu, nhưng người đọc sách nhờ giọng nói hóm hỉnh của tác giả thấy hứng thú hơn sự tiếp thu các kiến thức sâu rộng của Cụ.Và từ chỗ cảm thấy mình gần gũi với tác giả hơn, ta sẽ dễ dàng chia sẻ với Cụ những gian nan vất vả của nhà nghiên cứu đi sâu vào nhiều ngành chuyên môn (địa lý, lịch sử, ngôn ngữ, dân tộc học, phong tục học....) với một sự tận tụy không mệt mỏi vì tinh thần tôn thờ sự chính xác. Sau khi giảng giải từ "dỏ" trong địa danh "Dỏ Sa" chẳng hạn, Cụ đặt vấn đề: có phải "dỏ" đã do sự phát âm sai biến đổi thành "vỏ" trong các địa danh Vỏ Đắc, Vỏ Đắt, Vỏ Đất? Tác giả cũng đã chia sẻ cùng người đọc nhiều nỗi băn khoăn trong việc giảng giải địa danh "Giu Gia", tên nôm của huyện Phong Thạnh ngày trước nay thuộc tỉnh Sóc Trăng, chẳng hạn.Đọc "Tự Vị Tiếng Nói Miền Nam" của cụ Vương Hồng Sển, chúng ta sẽ vừa tìm được nhiều chỉ dẫn quí báu về địa danh, về tiếng nói Nam Bộ xưa và nay, vừa được thưởng thức cách kể chuyện rất duyên dáng của một cụ già vừa có hiểu biết sâu rộng về nhiều ngành chuyên môn, vừa rất từng trải trong cuộc sống. TP.Hồ Chí Minh, 15.4.1998Bùi Đức Tịnh - Giới thiệu và hiệu đính
    ...
  • Tạp bút năm Nhâm Thân 1992... Vương Hồng Sển Lật từng trang, có thể bắt gặp những con người, những cảnh vật đã chìm sâu trong ký ức của một thế hệ, hoặc tưởng đã vĩnh viễn mất đi theo thời gian. Những câu chuyện đời thường, những tinh hoa thu được từ bao năm nghiên cứu sưu tầm được tác giả luận bàn với một văn phong Nam bộ cổ xưa có nhiều thành ngữ dân gian hết sức dí dỏm, độc đáo. Qua đây, người đọc có thể cảm nhận được bút lực mạnh mẽ của "một ông già gần xuống lỗ" đang chạy đua với thời gian... Ở tạp bút này người đọc vẫn thấy một giọng văn quen thuộc vừa dung dị, mộc mạc mà đầy sức cuốn hút, và trên hết,nó toát lên cái tinh thần Viễn Đông Bác Cổ: nói có sách, mách có chứng. Những trang tạp bút được ghi lại dưới dạng nhật ký kèm theo hồi ức, những sự kiện nhỏ từ lúc còn bé thơ cho đến cuối đời người thăng trầm dâu bể, luôn phảng phất sự hoài vọng với văn hóa của tổ tiên, của nhân loại.
    ...
  • Tạp bút năm Quí Dậu 1993... Vương Hồng Sển Tạp bút năm Quí Dậu được cụ Vương Hồng Sển viết như trăng trối, có khi chỉ là những chuyện lụn vụn, "tào lao", "loạn xà ngầu", nhưng với người đến sau, nó mang một giá trị to lớn, chất chứa những niềm say mê, và quyến rũ... bởi đó là những âm thanh của cuộc biến động ngoài xã hội được vọng lại, dồn nén, rồi bật ra thành lời... Là một người rất khoa học trong tổ chức công việc, cụ Vương Hồng Sển ghi chép vào sổ tay những số liệu của đời sống riêng và chung, từ chi tiết lặt vặt như giá mua một bộ đồ trà, cho đến những chuyện lớn như Nguyễn Du đi sứ năm nào và Truyện Kiều ra đời vào năm nào... Những chi tiết được xâu chuỗi tài tình khiến người đọc như bị thôi miên và thỉnh thoảng giựt mình vì những khám phá mới lạ. Ông cũng là một nghệ sĩ tài hoa và dày dạn kinh nghiệm (với cả một chút cực đoan) trong việc thể hiện cảm xúc lên trang giấy. Điều này đã làm nên một phong cách rất đặc biệt, có thể nói là "độc nhất". Cái lối viết vừa ngang tàng, vừa say sưa, vừa mềm mại uyển chuyển, luôn hút mắt người đọc!
    ...
  • Cuốn sách và tôi (di cảo) Vương Hồng Sển Tiếp theo Thú chơi sách được in lần đầu năm 1960, Thú chơi sách tập 2 với tên Cuốn sách và tôi của nhà văn - học giả Vương Hồng Sển được xuất bản đúng sau 50 năm lần in đầu của Thú chơi sách. Cuốn sách và tôi được viết trong năm 1984 như là một sự bày tỏ riêng của học giả với sách - trút hết nỗi lòng, kinh nghiệm viết và đọc sách; một chút tiếc nuối cho những cuốn sách có số phận long đong, cũng như cho bản thân ông không còn nhiều thời giờ để lang thang trong thế giới bao la khôn cùng của sách...Những ghi chép của ông về thú chơi sách bao giờ cũng gắn với một kỉ niệm nào đó trong quá khứ, chuyện riêng tư lẫn câu chuyện chung của thời cuộc (như chuyện "thu gom sách" vốn gây tranh luận một thời), dẫu đã xa xôi nhưng khi đọc lại vẫn khiến chúng ta bâng khuâng không ít... Với Cuốn sách và tôi, cụ Vương không chỉ dâng hiến sự hiểu biết của mình về nhiều mặt của đời sống, mà còn mang theo những hương xưa độc đáo, tràn trề xúc cảm qua từng trang viết - văn chương của ông giản dị, tự nhiên mà lôi cuốn vô cùng, - một lối hành văn duyên dáng lạ lùng và luôn gây bất ngờ. Xin trân trọng giới thiệu tập di cảo này với mong ước chia sẻ cùng bạn đọc một phần nhỏ di sản tinh thần mà cụ Vương để lại.
    ...
  • Thế giới sách

Vương Hồng Sển vẫn quyến rũ về chuyện địa danh và lịch sử Nam Kỳ  


Ảnh: L.ĐIỀN

Lam Điền | TUOITRE.VN

Tháng 3 năm nay, tên tuổi Vương Hồng Sển trở lại với bạn đọc qua quyển di cảo Chuyện cũ ở Sốc Trăng.

Lại bắt gặp giọng kể chuyện nhẩn nha dây cà ra dây muống mà vẫn rất duyên của ông già gốc lục tỉnh. Qua từng trang sách, người đọc cảm như mình đang đối diện với một ông già vừa "lợi hại" vừa xuề xòa, thế nên sẵn sàng lót dép ngồi hóng chuyện. Mà toàn chuyện hay, chuyện có ích cho sự học.

Cụ Vương Hồng Sển viết quyển này từ năm 1986, đến nay đã ngót 34 năm sách mới xuất bản, đây cũng là một câu chuyện.

Duyên cớ để tác giả khởi thảo quyển sách này - viết về nơi nhau rún của ông - là lời đề nghị của những bạn đồng hương, muốn có một công trình khảo cứu về Sốc Trăng (Sóc Trăng - theo cách viết của tác giả).

Thế nhưng không như cái nhan đề gói hẹp ấy, có đọc cụ Vương mới biết chính cái sự dông dài trong trang viết của cụ hóa ra không thừa thãi chút nào.

Chợ Sóc Trăng trong những năm 1920-1929 - Ảnh: diendansoctrang.com

Chẳng hạn, cụ Vương không chỉ viết chuyện Sốc Trăng, mà nhân đó cụ thuật lại hành trình Nam tiến của nước Việt.

Thuật chuyện xa mà vẫn thấy gần, bởi chính mảnh đất Nam Kỳ mà cụ thể là miệt Srok Khléang, Srok Bassac (tức vùng từ Cần Thơ, Sốc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau) khi chính thức nhập thành đất nước Việt Nam, quá trình Nam tiến mới hoàn tất, và hình hài Tổ quốc mới có "hình chữ S" như cách ví lâu nay.

Câu chuyện của Sốc Trăng vì thế hóa thành câu chuyện của cả Nam Kỳ lục tỉnh. Từ thuở xưa, đất này thuộc người Chăm, rồi người Khmer đến ở, sau đó lịch sử biến động đến chừng họ Mạc làm chủ, rồi chúa Nguyễn sở hữu và sáp nhập để thành phần lãnh thổ cuối cùng của Tổ quốc...

Bao nhiêu sắc dân từng hiện diện nơi đây, bao nhiêu câu chuyện về quan hệ giữa người Khmer, Chăm, Việt còn ghi dấu tại đất này...

Con lộ chính trong nội ô Sóc Trăng những năm 1920-1930 - Ảnh tư liệu

Nhưng thú vị nhất phải kể đến các đoạn cụ Vương Hồng Sển lý giải các địa danh Nam Kỳ. Những cách cắt nghĩa đôi khi sẽ trở thành đề tài cho học giới bàn tiếp, nhưng có hề gì, trong mạch chuyện của cụ ở đây, người đọc tưởng mình như đang đối diện với một pho từ điển sống.

Như Rạch Giá tên Khmer là Kra Muon Sor, nghĩa là sáp ong trắng, từ đây mới biết chữ Giá chỉ cây giá - một loại cây cùng họ với tràm tiêu biểu của xứ này mà ong làm tổ cho ra loại mật, sáp màu trắng...

Hay như cái cà ràng người miền Tây lâu nay vẫn hiểu là cái bếp củi, nó vốn mang tên Khmer là châng-kran - là cái lò lửa dời đi được.

Càng đọc càng thấy cái biết của mình về đất Nam Kỳ được mở ra...

YBOOK.vn


    Hiện tại chưa có thảo luận nào về vấn đề này.
Vui lòng đăng nhập để bình luận.
  • CÁC TIN BÀI KHÁC
  • Cảm ơn vì đã được thương

    Cảm ơn vì đã được thương (30/03/2020)

    Trần Lê Sơn Ý | TUOITRE.VN

    Với tác giả Minh Phúc, tập sách Cảm ơn vì đã được thương là một "cái mốc nho nhỏ màu đỏ, để nhắc rằng chữ nghĩa và sách vở là thứ luôn ở lại bên ta".

  • Ngoại ô thương nhớ của Phi Tân: Làng ơi!...

    Ngoại ô thương nhớ của Phi Tân: Làng ơi!... (21/02/2020)

    Tịnh Thy | TUOITRE.VN

    Đọc Ngoại ô thương nhớ của Phi Tân, cảm giác hạnh phúc như được nhìn ngắm một bức tranh quê sống động muôn màu muôn vẻ, nhưng rồi chợt thấy tiếc vì bức tranh ấy đã và đang dần nhạt nhòa trong cơn lốc đô thị hóa ngày nay.