• Góc nhìn văn hóa

Văn học dân tộc thiểu số ở đâu?  


INRASARA | TUOITRE.VN
Nó ở khắp nơi, từ Trung ra Bắc cho đến tận miền Tây xa xôi của Tổ quốc. Nhưng khá mờ nhạt. Cho dù có không ít nhà văn, nhà thơ dân tộc thiểu số đoạt giải cao của Hội Nhà văn VN. Hơn nữa, hai nhà văn khu vực này cũng đã đoạt Giải thưởng ASEAN. Nhưng tiếng nói của nó vẫn yếu. Yếu, nên cần đến... hội nghị. Cả thường niên lẫn bất thường.

Hội nghị ban chấp hành mở rộng của Hội Văn học nghệ thuật các dân tộc thiểu số VN vừa diễn ra sáng 18-11-2012 tại văn phòng Hội Văn học nghệ thuật các dân tộc thiểu số TP.HCM, xới lại vấn đề tưởng đã cũ nhưng luôn luôn mới đó: Văn học dân tộc thiểu số VN đang ở đâu? Nó đóng vai trò gì trong việc bảo tồn và phát huy tính đa dạng của nền văn học đa dân tộc của đất nước hình chữ S này? Làm thế nào để phát hiện, bồi dưỡng và chăm sóc tài năng văn học nghệ thuật trong cộng đồng dân tộc thiểu số?

Bản sắc văn hóa dân tộc luôn là vấn đề vừa nền tảng và ưu tiên, nhất là với các nghệ sĩ là người dân tộc thiểu số. Khi môi trường sống thuần phác của vùng người đồng bào bị phá vỡ, thậm chí có khu vực bị đô thị hóa quá nhanh, nhanh đến không kịp... thở. Kinh tế, xã hội, lối sống... gần như bị đảo lộn, hiện tượng tiêu cực xã hội đang lây lan đến tận vùng miền hẻo lánh nhất. Cộng đồng ấy đang cần đến tác phẩm văn học nghệ thuật hay, đẹp để nhận diện, đẩy lùi cái xấu và xiển dương cái tốt, cái đẹp. Nhà văn trong cộng đồng cần theo kịp và vượt qua hiện thực nóng hổi kia. Muốn thế, nền văn học cần đến nhiều con người tài năng. Bởi chỉ tài năng mới có tiếng nói và phương thức nghệ thuật ảnh hưởng lan rộng đến xã hội, cộng đồng. Vậy, đâu là người tài?

Người tài, có. Nhưng tác phẩm của họ đã để lại dấu ấn gì trong cộng đồng? Văn tài, có. Lý do gì không ít người chưa có tên trong hội? Đó là ý kiến chung nhất bên cạnh ý kiến về nâng cao chất lượng hội viên và nâng tầm giải thưởng thường niên của hội.

Ông Lưu Xuân Lý - giám đốc Nhà xuất bản Văn Hóa Dân Tộc - đi vào công việc cụ thể hơn. Ông nói: năm 2011, nhà xuất bản đã in hai tuyển thơ và văn xuôi của tác giả dân tộc thiểu số; dù rất cố gắng cả hai vẫn chưa thoát khỏi tầm phong trào. Mà văn chương mãi ở dạng phong trào thì không hi vọng chinh phục được ai cả. Về khía cạnh này, người viết thêm: Chúng ta thường xuyên đề cập đến chất lượng, nhưng hỏi đâu là chất lượng? Hội có nên thử in tuyển các nhà văn dân tộc thiểu số đặc sắc nhất thời gian qua? - Đây, văn chương của chúng tôi đây. Xem chúng có thể chinh phục được đại đa số độc giả cả nước được không. Muốn chào hàng thì hàng phải đạt chất lượng cao, không thể khác.

Chất lượng, chất lượng và chất lượng... Trước đây, người dân tộc thiểu số Tây nguyên sở hữu kho tàng sử thi khổng lồ có thể "sánh ngang với những tác phẩm sử thi hoành tráng như Ramayana, Kalevala...". Văn học viết phát triển sớm của dân tộc Chăm ở miền Trung là rất đáng kể. Rồi Xinh Nhã, Xống Chụ Xon Xao, Đẻ đất đẻ nước, Mo Mường... của các dân tộc phía Bắc. Hôm nay, văn học dân tộc thiểu số đang có gì? Và văn nghệ sĩ dân tộc thiểu số làm gì để cống hiến vào nền văn học đa dân tộc VN ngày mai?

YBOOK.vn

 


    Hiện tại chưa có thảo luận nào về vấn đề này.
Vui lòng đăng nhập để bình luận.
  • CÁC TIN BÀI KHÁC
  • Bao lâu rồi ta chưa cầm tới sách?

    Bao lâu rồi ta chưa cầm tới sách? (17/01/2019)

    Phan Xuân Loan | TUOITRE.VN

    Trước kia, nhờ sách, người ta mới có thể suy nghĩ, tư duy, cảm nhận, phân tích, nói đúng, viết đúng, bởi ngôn ngữ chính là được hình thành và sống trong một văn bản văn học, thì ngày nay, Internet đã thay thế môi trường đó.

  • Chọn sách gì cho con?

    Chọn sách gì cho con? (26/12/2018)

    Nguyễn Quang Thạch - Thảo Tâm | TUOITRE.VN

    Tôi đọc truyện The carrot seed (Hạt cà rốt) dành cho trẻ mẫu giáo viết bởi Ruth Krauss. Chuyện rằng một cậu bé trồng cây cà rốt bằng gieo hạt và hằng ngày tưới nước cho hạt đã gieo.

  • Khi truyện trinh thám Việt chờ được... đánh thức

    Khi truyện trinh thám Việt chờ được... đánh thức (27/11/2018)

    Hoài Thương | THETHAOVANHOA.VN

    Xuất hiện cách đây gần một thế kỷ, dòng tiểu thuyết trinh thám Việt Nam từng có một thời kỳ phát triển rực rỡ và sánh vai với những dòng tiểu thuyết lãng mạn, tiểu thuyết hiện thực... Để rồi, sau những năm dài gần như vắng bóng, giới nghiên cứu đang nhắc tới việc "đánh thức" dòng sách ấy.

  • Đỗ Long Vân như Vô Kỵ giữa chúng ta

    Đỗ Long Vân như Vô Kỵ giữa chúng ta (31/10/2018)

    Nguyễn Tiến Văn | THETHAOVANHOA.VN

    Sau hơn nửa thế kỷ, những trước tác của Đỗ Long Vân (1934 - 1997) - một tài năng đặc biệt nhưng rất lặng lẽ - vừa được tái bản. Đầu tiên là cuốn Nguồn nước ẩn của Hồ Xuân Hương (NXB Đà Nẵng và Domino) vừa tái bản, tiếp đến sẽ là Vô Kỵ giữa chúng ta hay là hiện tượng Kim Dung (in lần đầu năm 1967). Đỗ Long Vân được đánh giá là tinh hoa của văn phê bình nghị luận ở miền Nam trước 1975.