GIỚI THIỆU SÁCH

  • Hơn nửa đời hư Vương Hồng Sển Việc in lại đầy đủ tác phẩm Hơn nửa đời hư thể hiện sự tôn trọng với một học giả - tác giả lớn, đồng thời qua đó giữ lại những "chứng tích" về ngôn ngữ, nhất là tiếng nói Nam bộ trong bối cảnh gần trọn thế kỷ 20 tác giả sống và tiếp nhận ảnh hưởng từ văn hóa Việt, Tàu, Khmer và Pháp, sự giao thoa đó làm nên một phong cách và cốt cách Vương Hồng Sển. Với mong muốn bạn đọc có dịp thưởng thức Hơn nửa đời hư một cách trọn vẹn, chúng tôi xem đây là lần ra mắt không kém phần quan trọng so với lần in đầu cách đây đã nhiều năm. Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.
    ...
  • Tạp bút năm Giáp Tuất 1994 Vương Hồng Sển Đây là một trong những tập di cảo của học giả Vương Hồng Sển, lần đầu tiên được xuất bản. Với những trải nghiệm của tác giả về thời cuộc, về thú chơi đồ cổ, về những nhân vật sống cùng thời với ông.
    ...
  • Tự vị tiếng nói miền Nam Vương Hồng Sển Trước 1995, những khi thắc mắc về những từ gốc Trung Hoa, gốc Khơ-me hay những địa danh, tôi thường đến nhà chú Vương - đó làcách tôi xưng hô với Cụ do sự cách biệt về tuổi tác và lòng kính trọng.Nay ngồi đọc lại từng trang quyển "Tự Vị Tiếng Nói Miền Nam", tôi có cảm tưởng như đang nghe chú Vương nói về các từ gốc Triều Châu: lì xì, thèo lèo, mửng...; các từ gốc Quảng Đông: hẩu, xá xíu, xiếu mại...; các từ gốc Khơ-me: bưng, nóp, bò hóc, bò ót...; và gốc Pháp: xà ích, dinh tê.Về từ "dinh tê" chẳng hạn, Cụ Vương kể rằng đó là từ nói trại động từ "rentrer" của Pháp theo lối phát âm của đồng bào miền Bắc, chỉ việc những người tản cư khi Pháp tái chiếm các đô thị sau 1945, sau thời gian sống trong vùng tự do, vì nhớ tiếc đời sống thị thành đã trở về sống ở vùng Pháp ngụy. Rồi nhân đó, Cụ sẽ kể từ "tụt tạt" là một từ nảy sinh trong thời kháng chiến, cũng ở miền Bắc, chỉ việc mấy người theo kháng chiến nhát gan, khi đối diện với binh lực đối phương thường tìm cách "tụt" xuống phía sau hay "tạt" sang bên này bên kia để tránh địch.Cách trình bày do sự liên tưởng trong lúc hứng thú khiến đôi khi Cụ không giữ đúng lối sắp xếp các mục từ thông thường trong từ điển. Sau khi kể các tư liệu về lịch sử, địa lý, dân cư... của tỉnhBà Rịa chẳng hạn, Cụ kể luôn tất cả các tỉnh Nam Bộ, từ Bạc Liêu đến Vĩnh Long theo thứ tự a,b,c, cũng với đầy đủ các chi tiết về mỗi tỉnh. Các địa danh về cù lao, cửa, núi, sông, giồng, gò... cũng được trình bày theo cách ấy.Tuy có hơi mất thời giờ trong sự tra cứu, nhưng người đọc sách nhờ giọng nói hóm hỉnh của tác giả thấy hứng thú hơn sự tiếp thu các kiến thức sâu rộng của Cụ.Và từ chỗ cảm thấy mình gần gũi với tác giả hơn, ta sẽ dễ dàng chia sẻ với Cụ những gian nan vất vả của nhà nghiên cứu đi sâu vào nhiều ngành chuyên môn (địa lý, lịch sử, ngôn ngữ, dân tộc học, phong tục học....) với một sự tận tụy không mệt mỏi vì tinh thần tôn thờ sự chính xác. Sau khi giảng giải từ "dỏ" trong địa danh "Dỏ Sa" chẳng hạn, Cụ đặt vấn đề: có phải "dỏ" đã do sự phát âm sai biến đổi thành "vỏ" trong các địa danh Vỏ Đắc, Vỏ Đắt, Vỏ Đất? Tác giả cũng đã chia sẻ cùng người đọc nhiều nỗi băn khoăn trong việc giảng giải địa danh "Giu Gia", tên nôm của huyện Phong Thạnh ngày trước nay thuộc tỉnh Sóc Trăng, chẳng hạn.Đọc "Tự Vị Tiếng Nói Miền Nam" của cụ Vương Hồng Sển, chúng ta sẽ vừa tìm được nhiều chỉ dẫn quí báu về địa danh, về tiếng nói Nam Bộ xưa và nay, vừa được thưởng thức cách kể chuyện rất duyên dáng của một cụ già vừa có hiểu biết sâu rộng về nhiều ngành chuyên môn, vừa rất từng trải trong cuộc sống. TP.Hồ Chí Minh, 15.4.1998Bùi Đức Tịnh - Giới thiệu và hiệu đính
    ...
  • Tạp bút năm Nhâm Thân 1992... Vương Hồng Sển Lật từng trang, có thể bắt gặp những con người, những cảnh vật đã chìm sâu trong ký ức của một thế hệ, hoặc tưởng đã vĩnh viễn mất đi theo thời gian. Những câu chuyện đời thường, những tinh hoa thu được từ bao năm nghiên cứu sưu tầm được tác giả luận bàn với một văn phong Nam bộ cổ xưa có nhiều thành ngữ dân gian hết sức dí dỏm, độc đáo. Qua đây, người đọc có thể cảm nhận được bút lực mạnh mẽ của "một ông già gần xuống lỗ" đang chạy đua với thời gian... Ở tạp bút này người đọc vẫn thấy một giọng văn quen thuộc vừa dung dị, mộc mạc mà đầy sức cuốn hút, và trên hết,nó toát lên cái tinh thần Viễn Đông Bác Cổ: nói có sách, mách có chứng. Những trang tạp bút được ghi lại dưới dạng nhật ký kèm theo hồi ức, những sự kiện nhỏ từ lúc còn bé thơ cho đến cuối đời người thăng trầm dâu bể, luôn phảng phất sự hoài vọng với văn hóa của tổ tiên, của nhân loại.
    ...
  • Tạp bút năm Quí Dậu 1993... Vương Hồng Sển Tạp bút năm Quí Dậu được cụ Vương Hồng Sển viết như trăng trối, có khi chỉ là những chuyện lụn vụn, "tào lao", "loạn xà ngầu", nhưng với người đến sau, nó mang một giá trị to lớn, chất chứa những niềm say mê, và quyến rũ... bởi đó là những âm thanh của cuộc biến động ngoài xã hội được vọng lại, dồn nén, rồi bật ra thành lời... Là một người rất khoa học trong tổ chức công việc, cụ Vương Hồng Sển ghi chép vào sổ tay những số liệu của đời sống riêng và chung, từ chi tiết lặt vặt như giá mua một bộ đồ trà, cho đến những chuyện lớn như Nguyễn Du đi sứ năm nào và Truyện Kiều ra đời vào năm nào... Những chi tiết được xâu chuỗi tài tình khiến người đọc như bị thôi miên và thỉnh thoảng giựt mình vì những khám phá mới lạ. Ông cũng là một nghệ sĩ tài hoa và dày dạn kinh nghiệm (với cả một chút cực đoan) trong việc thể hiện cảm xúc lên trang giấy. Điều này đã làm nên một phong cách rất đặc biệt, có thể nói là "độc nhất". Cái lối viết vừa ngang tàng, vừa say sưa, vừa mềm mại uyển chuyển, luôn hút mắt người đọc!
    ...
  • Cuốn sách và tôi (di cảo) Vương Hồng Sển Tiếp theo Thú chơi sách được in lần đầu năm 1960, Thú chơi sách tập 2 với tên Cuốn sách và tôi của nhà văn - học giả Vương Hồng Sển được xuất bản đúng sau 50 năm lần in đầu của Thú chơi sách. Cuốn sách và tôi được viết trong năm 1984 như là một sự bày tỏ riêng của học giả với sách - trút hết nỗi lòng, kinh nghiệm viết và đọc sách; một chút tiếc nuối cho những cuốn sách có số phận long đong, cũng như cho bản thân ông không còn nhiều thời giờ để lang thang trong thế giới bao la khôn cùng của sách...Những ghi chép của ông về thú chơi sách bao giờ cũng gắn với một kỉ niệm nào đó trong quá khứ, chuyện riêng tư lẫn câu chuyện chung của thời cuộc (như chuyện "thu gom sách" vốn gây tranh luận một thời), dẫu đã xa xôi nhưng khi đọc lại vẫn khiến chúng ta bâng khuâng không ít... Với Cuốn sách và tôi, cụ Vương không chỉ dâng hiến sự hiểu biết của mình về nhiều mặt của đời sống, mà còn mang theo những hương xưa độc đáo, tràn trề xúc cảm qua từng trang viết - văn chương của ông giản dị, tự nhiên mà lôi cuốn vô cùng, - một lối hành văn duyên dáng lạ lùng và luôn gây bất ngờ. Xin trân trọng giới thiệu tập di cảo này với mong ước chia sẻ cùng bạn đọc một phần nhỏ di sản tinh thần mà cụ Vương để lại.
    ...
  • Thế giới sách

Cốt cách học giả trong tư cách độc giả  


Những cuốn sách của cụ Vương Hồng Sển đã được in lại với chất lượng tốt hơn

Nguyễn Vĩnh Nguyên | SGTT.VN

Những ngày đầu năm Quý Tỵ, người mê sách có tin vui: NXB Tổng Hợp TP.HCM in lại bốn cuốn: Bên lề sách cũ, Nửa đời còn lại, Sài Gòn năm xưa, Sài Gòn tạp pín lù của cụ Vương Hồng Sển. Bốn cuốn sách được in bằng giấy xốp nhẹ, bìa cứng, khiến nhiều người trước đây đã có trên giá sách riêng hoặc đọc qua bốn tác phẩm trên vẫn muốn mua lại ấn bản lần này để đọc lại, sưu tập.

Thú vị hơn, qua bốn cuốn sách này, người đọc có dịp gặp lại, chia sẻ với cụ Vương Hồng Sển trong tư cách một độc giả khiêm cung mà bộc trực, dí dỏm.

Những dòng ghi chú cẩn trọng của cụ Vương bên lề những cuốn sách cũ, trên 2.000 thẻ giấy trong khi đọc sách đã cho thấy một lối đọc tỉ mỉ cẩn trọng của một độc giả lý tưởng. Và rõ ràng, cái sự cẩn trọng truy cứu đến cùng hiểu biết nơi một người đọc là điều trước tiên cần học hỏi.

Bằng việc đọc - phê phán, theo lối nói của Mạnh Tử là "tận tín thư tắc bất như vô thư" (cả tin vào sách chẳng bằng không có sách) ông chỉ ra rất nhiều sơ suất, qua loa trong việc biên khảo, dịch thuật của nhiều người trong chốn học giới, trong đó, có cả những tên tuổi bấy lâu được coi khả tín, đứng tên trên những công trình quan trọng. Cụ vui vẻ tự nhận đó là việc "câu cua": "Có câu ví: "hãy cho bền chí câu cua, dầu ai câu chạch câu rùa mặc ai!" Và nghề "câu cua" của tôi là thu mót từ tập sách, cuốn sách bày bán bên lề, và "câu cua" cũng là lối viết bên lề tờ sách, miễn đừng đụng chạm?"

Cụ Vương dành phần lớn dung lượng cuốn Bên lề sách cũ để bàn luận về các địa danh bị phiên âm, diễn giải sai trong những cuốn sách quan trọng về Nam kỳ. Đó là sự "tá hoả tam tinh" trước những bản dịch Nam kỳ lục tỉnh địa dư chí (Lê Quang Định soạn, Thượng Tân Thị dịch), Gia Định thành thông chí của sử gia Trịnh Hoài Đức (do Tu Trai và Nguyễn Tạo dịch) và cả cái sai do sự thiếu xác minh ở cuốn sử mới Lịch sử nội chiến ở Việt Nam từ 1771 đến 1802 của Tạ Chí Đại Trường...

Bên cạnh việc đọc, ghi chú một cách tỉ mỉ, độc giả Vương Hồng Sển còn lần lại lịch sử, văn hoá Khmer (ông viết là Cơ-me), đi thâm nhập thực tế nghiên cứu cơ chế ngữ âm, thổ ngữ, lần dò theo giai thoại, điển tích các vùng miền... Vàm (trong Vàm Cỏ) là gì, tại sao nguồn sông Sài Gòn thì được gọi là Thuỷ Vọt chứ không phải là Thuỷ Bột hay Băng Bột như trong bản dịch của Tu Trai và Nguyễn Tạo, vì sao Gò Vắp chứ không phải Gò Bôi như cách dịch của Thượng Tân Thị; chỉ ra, giải nghĩa những địa danh Việt gốc Miên như Sốc Trăng (từ chữ Srok khléang, nghĩa là sốc có kho bạc), Sa Đéc (từ chữ Psar dek: chợ bán sắt), Mỹ Tho (Mé-sâ: người con gái có nước da trắng), Cần Thơ (Prek Rusei: sông tre), Bến Tre (kompong rusei: vũng tre), Cà Mau (Tuk Khmau: nước đen) hay rạch Bến Nghé (kompong kau-krabey: vũng trâu nghé)...

Và đâu chỉ có chi li tìm kiếm những sai sót để phê phán thẳng thắn, không tiếc những lời lẽ nặng nề bộc trực của người đọc thất vọng về những bản sách quá nhiều lỗi nặng, mà đôi khi tỏ bày sự hoan hỉ khi đọc những cuốn sách, những bài viết dày công phu của bạn hữu cùng thời như Lê Hương với cuốn Người Việt gốc Miên xuất bản năm 1959, Nguyễn Hiến Lê với thiên ký sự 7 ngày trong Đồng Tháp Mười, học giả Lê Thọ Xuân với lối phê phán dịch thuật "hấp dẫn, đọc vui"...

Bên cạnh việc đọc, ghi chú một cách tỉ mỉ, độc giả Vương Hồng Sển còn lần lại lịch sử, văn hoá Khmer (ông viết là Cơ-me), đi thâm nhập thực tế nghiên cứu cơ chế ngữ âm, thổ ngữ, lần dò theo giai thoại, điển tích các vùng miền...

Và đâu đó, ta gặp một Vương Hồng Sển là người đọc, người viết khiêm nhượng trong cái cách tự trào đầy thoải mái: "Trên không với tới trời cao, dưới vô phương tới đất thấp, đúng là "thiên bất đáo địa bất chí" chỉ giỏi tài chê? Chữ Hán thì dốt, chữ Nôm tịt mù, tiếng Miên nghe đài phát thanh nói không hiểu câu nào, thế mà lớn gan dám viết thẻ về từ ngữ Cơ-me, quả tôi là thằng không biết lượng sức mình. Nhưng nếu không viết thì làm sao quên được nỗi buồn, lại nữa nay không đóng cọc thì ngày sau khó mà tìm dấu? Vì vậy thôi thì cứ viết?" (tr.170, Bên lề sách cũ).

Với giọng điệu lúc nào cũng tưởng như lượt bượt tài tử, chúng ta bắt gặp thái độ, tinh thần khoa học trong hành xử với sách: "Tỷ như tôi soạn ra đây các danh từ cũ tôi đã gặp, sách cũ viết sao tôi chép lại làm vậy, các bạn hãy lấy đó làm cái mốc nêu tạm trong lúc nầy, để rồi một ngày kia có người hay giỏi hơn tôi, sẽ nương theo tài liệu tạm ấy, sửa đổi lại cho đúng đắn, cân nhắc cho cẩn thận, thì cái công hôm nay của tôi không uổng" (tr.29, sách đã dẫn)

Những cuốn sách của cụ Vương Hồng Sển luôn cho thấy một cốt cách học giả uyên bác, nghiêm cẩn, nhưng, rất bình dị, tự tại trong phần việc của một độc giả yêu sống cho sách.

YBOOK.vn


    Hiện tại chưa có thảo luận nào về vấn đề này.
Vui lòng đăng nhập để bình luận.
  • CÁC TIN BÀI KHÁC
  • Ikigai và cách người Nhật tạo dựng hạnh phúc mỗi ngày

    Ikigai và cách người Nhật tạo dựng hạnh phúc mỗi ngày (28/10/2019)

    Hải Trung | TUOITRE.VN

    Tiếng chuông báo thức vang lên, bạn sẵn sàng nhảy khỏi giường và bắt đầu ngày mới hay uể oải, chẳng muốn thức dậy? Cách nào để khiến chúng ta luôn tràn đầy năng lượng trong cuộc sống và hăm hở "băng băng" phía trước?

  • Mũ rơm, tem phiếu và câu chuyện thăng trầm của Hà Nội

    Mũ rơm, tem phiếu và câu chuyện thăng trầm của Hà Nội (24/10/2019)

    Lam Điền | TUOITRE.VN

     Nếu bây giờ phải tìm đọc một câu chuyện nào để thấy được phần lớn diện mạo của Hà Nội từ chiến tranh vắt sang thời hậu chiến, đó chính là Hà Nội mũ rơm và tem phiếu - thiên bút ký đậm tính hồi ức của tác giả Trung Sỹ.

  • Biến thể trở lại sau hai nghìn không trăm mười một năm

    Biến thể trở lại sau hai nghìn không trăm mười một năm (14/10/2019)

    Lam Điền | TUOITRE.VN

    Một tác phẩm kinh điển vừa đến với bạn đọc Việt Nam sau hai nghìn không trăm mười một năm kể từ khi ra đời. Đó là Biến thể của Ovid - nhà thơ La Mã sinh năm 43 trước Công nguyên và chết năm 17 sau Công nguyên.

  • Công bố hồi ký Đoàn binh Tây Tiến của nhà thơ Quang Dũng

    Công bố hồi ký Đoàn binh Tây Tiến của nhà thơ Quang Dũng (27/09/2019)

    Hoàng Thu Phố | TUOITRE.VN

    Những câu chuyện cũ đã trôi xa hơn nửa thế kỷ, ấy thế mà giờ đọc lại vẫn sống động và chân thực như vừa mới xảy ra đây thôi, gần lắm. Đó là cảm giác khi đọc tập hồi ký Đoàn binh Tây Tiến của nhà thơ Quang Dũng.